Ο συνάδελφος αναλυτής Κώστας Βενιζέλος απηχώντας ομοίως την πιο πάνω θεώρηση των πραγμάτων, σε πρόσφατο άρθρο του στον «Φ» (24/7/2021), αναφέρεται σε πληροφορίες για επανασύσταση από την Κυπριακή κυβέρνηση δύο επιστροπών [μελετών] του 2007 για τις Βρετανικές Βάσεις. Τον Οκτώβρη του 2016, το άρθρο μας υπό τον τίτλο «Βρετανικές Βάσεις εκ Νέου στο Προσκήνιο» χαρακτήριζε την πολιτική μας απέναντι στις ΒΒ ‘περιστασιακή, αποσπασματική και ασπόνδυλη’. Πέντε σχεδόν χρόνια μετά, δυστυχώς, δικαιωνόμαστε. Θα επανέλθουμε με περισσότερα στοιχεία σε βάθος παρελθόντος χρόνου για την εγκαταληφθείσα διαπραγμάτευση με την Βρετανική κυβέρνηση. Για την ώρα παραθέτουμε το άρθρο του 2016 αυτούσιο:

«Θα έλεγε κανείς ότι η απασχόληση μας ως πολιτεία και δη πλήρες μέλος του ΟΗΕ και της ΕΕ με το θέμα των Βρετανικών Βάσεων (ΒΒ) είναι περιστασιακή, αποσπασματική και ασπόνδυλη. Αντικατοπτρίζει προφανώς τον τρόπο με τον οποίο χαράσσουμε ή ίσως δεν χαράσσουμε καν πολιτική, απλά αντιδρούμε περιστασιακά στις αυθαιρεσίες των όσων έχουν φροντίσει από δεκαετίες βάσει σχεδίου να διαμελίσουν αυτό τον τόπο για να τον κρατούν υπόδουλο προς εύκολη εξυπηρέτηση των συμφερόντων τους.

Έτσι και τώρα βρεθήκαμε για μια ακόμη φορά εν όψει μιας νέας αυθαιρεσίας των Βρετανών οι οποίοι αποφάσισαν και διέταξαν εν κρυπτώ την αποψίλωση του δασυλλίου Ξυλοφάγου επικαλούμενοι λόγους ασφάλειας λόγω παρακείμενου πεδίου βολής αλλά και πατώντας πάνω σε ασύγγνωστη, ανάρμοστη και βάναυση συμπεριφορά σε βάρος αθώων … πτηνών από μέρους μερίδας ασυνείδητων Κυπρίων αγροτών.

Το θέμα των ΒΒ εκτείνεται σε βάθος χρόνου εξηκονταετίας και επεχειρήθη από μέρους των Βρετανών να καταστεί περίπλοκο και δυσεπίλυτο μέσα από την Συνθήκη Εγκαθίδρυσης (ΣΕ) της Κυπριακής Δημοκρατίας (ΚΔ). Η ΣΕ είναι αυτή κάθε αυτή βεβαρημένη με πολλές σελίδες λεπτομερειακής κατοχύρωσης των δικαιωμάτων πρόσβασης, χρήσης (αν όχι και κατάχρησης) του εδάφους, εναερίου και θαλασσίου χώρου της ΚΔ τόσο εντός όσο και εκτός ΒΒ. (Η τελευταία αναφορά μας παραπέμπει στις διαβόητες περιοχές διακατοχής και άλλες εγκαταστάσεις οι οποίες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ΣΕ). Οι δεκάδες σελίδες των Παραρτημάτων της ΣΕ καθορίζουν με σαφή τρόπο αυτά τα δικαιώματα. Το ίδιο το κείμενο της ΣΕ στα δώδεκα του άρθρα δίνει το στίγμα της ύπαρξης της Συνθήκης ως διακρατικής συμφωνίας διασφάλισης της μονιμότητας της Βρετανικής στρατιωτικής παρουσίας επί της νήσου.

Η εξασφάλιση άτεγκτων όρων μόνιμης Βρετανικής στρατιωτικής παρουσίας στη νήσο μας γίνεται με ένα κεκαλυμμένο και ύπουλο θα έλεγε κανείς τρόπο. Από την μια αναφέρεται στην ΣΕ ότι δεν είναι πρόθεση του Ηνωμένου Βασιλείου να ιδρύσει ‘κράτος εν κράτει’ έχοντας εξασφαλίσει την παρουσία των Βάσεων του στο διηνεκές. Από την άλλη όμως, η δεδηλωμένη άρνηση τέτοιας πρόθεσης αυτομάτως αναιρείται από την φύση και την δομή την οποία οι Βρετανοί επιδίωξαν να δώσουν στις Βάσεις τους. Τις ονόμασαν και τις δόμησαν ως ‘κυρίαρχες’. Ο όρος ‘κυρίαρχος’ αποδίδεται μόνο σε κρατικές οντότητες. Αν και κατά το γράμμα της ΣΕ οι ΒΒ δεν αποτελούν κράτος, επιδιώκεται κατ’ ουσίαν, να είναι μέσα από την λειτουργία μιας ολοκληρωμένης κρατικής διοίκησης η οποία εμπερικλείεται στην όλη δομή της ούτω καλούμενης Διοίκησης των Κυριάρχων Περιοχών Βάσεων – ΔΚΠΒ.

Έτσι η ‘ΔΚΠΒ’ διαθέτει Πολιτικό Διοικητή (πέραν του Στρατιωτικού), Αστυνομία, Δικαστήρια, Ακτοφυλακή και Τελωνεία. Δεν διαθέτει, βέβαια, Υπουργικό Συμβούλιο διότι υπεύθυνη για την χάραξη πολιτικής είναι η κυβέρνηση του Λονδίνου και οι καθ’ ύλην αρμόδιοι Υπουργοί της, ‘Αμυνας και Εξωτερικών. Μολαταύτα γίνεται αντιληπτό ότι οι Βρετανοί δια της εγκαθιδρύσεως καθορισμένων Περιοχών Βάσεων, από το 1959 και έκτοτε, έχουν προσδώσει και διατηρήσει απαράλλακτες κρατικές δομές στις Περιοχές των Βάσεων τους. Η ‘ΔΚΠΒ’ είναι δηλαδή στην πράξη προτεκτοράτο του Ηνωμένου Βασιλείου. Άλλωστε οι ίδιοι οι Βρετανοί ονομάζουν την διοίκηση αυτή και λοιπά άλλα απομεινάρια της άλλωτε κραταιάς τους Αυτοκρατορίας (δεκαεπτά στο σύνολο), ‘υπερπόντιες εξαρτώμενες περιοχές’.

Το ζήτημα των ηθικών, οικονομικών αλλά και ιστορικών ευθυνών των Βρετανών για το παραστράτημα από την οδό της εφαρμογής της γνήσιας αυτοδιάθεσης στην περίπτωση της Κύπρου είναι τεράστιο.

Στο παρών σύντομο σημείωμα αρκεί να αναφέρουμε ότι η πρόθεση των Βρετανών να συνδράμουν οικονομικά την ΚΔ ως αντίδωρο στην απρόσκοπτη λειτουργία των Βάσεων τους – η οποία κατά καιρούς μπορεί να μην συμπίπτει με τα καλώς νοούμενα Κυπριακά συμφέροντα –  έχει παραμείνει γράμμα κενό εδώ και πενήντα τρία χρόνια.

Καταλήγοντας να ευχαριστήσουμε την εφημερίδα Ο Φιλελεύθερος για την δημοσίευση των συντετμημένων αναλύσεων μας και να υπενθυμίσουμε ότι άρθρο της αρχισυνταξίας επί του θέματος, εννέα χρόνια πριν (Οκτώβριος 2007), υπό τον τίτλο Το Δεύτερο Μέτωπο Έχει Ήδη Ανοίξει κατέληγε με την εξής σοφή φράση: όπως υποδείξαμε πολλές φορές, δεν θα ανοίξουμε δεύτερο μέτωπο γιατί από δεκαετίες αυτό υπάρχει ως Βρετανική επιλογή.»

Έκτοτε οι Βρετανοί αποικιοκράτες εφαρμόζοντας με δεξιοτεχνία την ιμπεριαλιστική πολιτική του ‘διαίρει και βασίλευε’ κατάφεραν να διαιωνίσουν έναντι μηδαμινού έως ανύπαρκτου κόστους την στρατιωτική παρουσία τους στην ιστορική ελληνική μεγαλόνησο διασφαλίζοντας ότι η Κύπρος θα παραμείνει ένα αβύθιστο αεροπλανοφόρο στη διάθεση των ιμπεριαλιστικών τους σχεδίων στην καθ’ ημάς Ανατολή.

Όταν ο Winston Churchill διέτασσε τον Βρετανό στρατηγό Ronald MacKenzie Scobie  να ‘διοικήσει’ την Αθήνα ως κατεχόμενη πόλη τον Δεκέμβρη του 1944 – μετά την λήξη της Ναζιστικής κατοχής – με την Βασιλική Αεροπορία (RAF) της Βρετανίας να βομβαρδίζει τις φτωχοσυνοικίες της Ελληνικής πρωτεύουσας για να τσακίσει την αντίσταση των Ελλήνων αντιστασιακών του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, γινόταν φανερό ότι ο Βρετανός πρωθυπουργός κάθε άλλο παρά θα ικανοποιούσε το δίκαιο αίτημα των Ελλήνων της Κύπρου για Αυτοδιάθεση-Ένωση. Κι ενώ ο Συντηρητικός Churchill αθέτησε την υπόσχεση του για αυτοδιάθεση των Κυπρίων – οι οποίοι πολέμησαν τον Ναζισμό υπό το δικό του σύνθημα Fight for Freedom, Fight for Greece – και η πρώτη μεταπολεμική Εργατική Κυβέρνηση υπό τον Clement Richard Attlee (1883-1967) τήρησε την ίδια άτεγκτη ιμπεριαλιστική στάση κατακρατώντας την Κύπρο υπό Βρετανική κυριαρχία κατά παράβαση του πνεύματος του νεοπαγούς Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ (1945).

Μια δεκαετία αργότερα το αίτημα της άσκησης Αυτοδιάθεσης με την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα φουντώνει. Η σκαιότατη Βρετανική άρνηση συζήτησης του  θέματος αναγκάζει τον Στρατηγό Παπάγο να εγγράψει το ζήτημα ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ (1954-55) παρά τις ακόμη ανοιχτές πληγές του καταστροφικού Εμφυλίου πολέμου. Οι Βρετανοί κατατροπώνουν το δίκαιο ελληνικό αίτημα στην διεθνή αμφικτιονία αφού πήραν με το μέρος τους, τους Αμερικανούς και δασκάλεψαν την κοιμωμένη Τουρκική μειονότητα να αντιδράσει. Τα αποδεσμευμένα Βρετανικά έγγραφα τεκμηριώνουν την όλη Βρετανική επιχείρηση μετάβασης Τουρκοκυπριακής αντιπροσωπείας στην έδρα του διεθνούς οργανισμού προς αντίκρουση του δίκαιου ελληνικού αιτήματος.

Καλλιεργώντας την αντιπαλότητα της Τουρκικής μειοψηφίας (20%) κατά της καταπληκτικής Ελληνικής πλειοψηφίας (80%), η Βρετανική αποικιακή διοίκηση Κύπρου οργανώνει ειδικά επικουρικά σώματα ασφαλείας τα οποία επανδρώνει εξ ολοκλήρου με Τουρκοκύπριους επικουρικούς αστυνομικούς. Οι τελευταίοι, υπό την καθοδήγηση Βρετανών αξιωματικών, κυνηγούν ανηλεώς και βασανίζουν αγωνιστές της ΕΟΚΑ. (Τα εγκλήματα Βρετανών και Τούρκων βασανιστών παραμένουν εν πολλοίς ατιμώρητα. Αν και Βρετανικά δικαστήρια έχουν επιδικάσει αποζημιώσεις σε ελάχιστο αριθμό βασανισθέντων παραπονούμενων Ελλήνων Κυπρίων αγωνιστών)

Η Βρετανική αποχώρηση από το Σουέζ το 1956 γίνεται σταθμός για την τύχη της Κύπρου ως αβύθιστης Βρετανικής Αεροπορικής και Ναυτικής Βάσης. Οι Βρετανοί ιμπεριαλιστές μεταφέρουν το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής από το χαμένο – γι’ αυτούς και τους Γάλλους – Σουέζ στην Κύπρο. Έτσι δημιουργούνται οι Βρετανικές Βάσεις οι οποίες, ως γνωστόν, παραμένουν μέχρι και σήμερα με σαφέστατη Βρετανική απόπειρα να διαιωνιστεί  … αφιλοκερδώς η παρουσία τους.  

Κι όμως πρόσφατες εκτιμήσεις σε Βρετανικά έγγραφα παραδέχονται ότι οι στρατιωτικές βάσεις στην Κύπρο είναι κατάλοιπο της αποικιοκρατίας και ότι η εσαεί παρουσία τους καθίσταται προβληματική.

Βρισκόμαστε στο 2018. Μια πυκνή σειρά αλλεπάλληλων διεθνών γεγονότων έχουν άμεση σχέση με την Βρετανική στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο.

Νωρίτερα αυτόν τον χρόνο οι αρχές του Μαυρικίου (μικρού νησιωτικού κράτους 2,000 τ. χλμ. με πληθυσμό περίπου 1,3 εκατομμυρίων κατοίκων ανατολικά της Μαδαγασκάρης στον Ινδικό Ωκεανό) κατέθεσαν προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης διαμαρτυρόμενες για την αποκόλληση των νησιών Τσάγκος στον Ινδικό Ωκεανό, από την κυριαρχία του. Πράξη που καταλογίζεται στους Βρετανούς νεο-αποικιοκράτες. Το Λονδίνο αυθαίρετα δημιούργησε εκεί στρατιωτική βάση στερώντας την κυριαρχία επί αυτού του συμπλέγματος νήσων από το νεοσύστατο κράτος του Μαυρικίου στο οποίο παραχώρησε ανεξαρτησία το 1968. Καθίσταται σαφές από την προσφυγή της κυβέρνησης του στο Διεθνές Δικαστήριο ότι η ανεξαρτησία και κυριαρχία του Μαυρικίου είναι κομμένη και ραμμένη στα μέτρα της εξυπηρέτησης των Βρετανικών ιμπεριαλιστικών σχεδίων, όπως εν πολλοίς και στην περίπτωση της Κύπρου.

Η τολμηρή κίνηση του λιλιπούτειου Μαυρικίου – το έδαφος του οποίου αντιστοιχεί με το ένα τρίτο περίπου της ελεύθερης Κύπρου – να προσφύγει σε θεσμικό όργανο Διεθνούς Δικαίου για να βρει το δίκιο του στην ανάκτηση εθνικών εδαφών του, αφύπνισε, από τον λήθαργο της, την Νομική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας η οποία και έστειλε στη Χάγη αντιπροσωπεία για να τοποθετηθεί επί του επίκαιρου θέματος, η έκβαση του οποίου θα είχε σαφείς προεκτάσεις για το καθεστώς των Βρετανικών Βάσεων επί του Κυπριακού εδάφους.

Μολαταύτα η Κυπριακή Δημοκρατία και τα όργανα της παραμένουν ουρά των εξελίξεων. Στην διεθνή σκακιέρα, κοσμοϊστορικά γεγονότα λαμβάνουν χώρα και οι ευκαιρίες μένουν ανεκμετάλλευτες: η εν εξελίξει αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, η οποία πρέπει να ολοκληρωθεί σε τρεις μήνες από τώρα, παρέχει μια καταπληκτική ευκαιρία για την ΚΔ να θέσει επιτακτικά το θέμα αποχώρησης των Βρετανικών Βάσεων και λοιπών κατασκοπευτικών εγκαταστάσεων από το Κυπριακό έδαφος. Σε μια εποχή που η Ευρωπαϊκή Ένωση κάνει βήματα περαιτέρω συντονισμού και ολοκλήρωσης της αμυντικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας της, οι Βρετανοί αποχωρούν θέλοντας να ακολουθήσουν τον δικό τους δρόμο (πάντα δεν ασκούσαν δική τους πολιτική όντας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Βλέπε π.χ. εισβολή στο Ιράκ το 2003 με χρήση Ακρωτηρίου). Η Κύπριακή Δημοκρατία είναι αναπόσπαστο μέρος της ΕΕ, οι Βρετανοί πλέον δεν είναι. Με έκπληξη μας ακούσαμε χθες τον ΠτΔ στο βήμα του Ευρωκοινοβουλίου να αναφέρεται ακροθιγώς στο Brexit, λέγοντας ότι διασφάλισε τα δικαιώματα των Κυπρίων κατοίκων των ΒΒ να είναι ανάλογα των υπολοίπων της ΕΕ. Δεν είναι, κε Πρόεδρε. Και δεν είναι για όλους τους Κύπριους γιατί οι Βρετανοί εκμεταλλεύονται για δεκαετίες έδαφος, εναέριο και θαλάσσιο χώρο της Κύπρου όχι μόνο χωρίς κόστος για τους ίδιους, αλλά έτι χειρότερα με το βαρύ κόστος της αιώνιας διαιρετικής τους πολιτικής να επιβαρύνει τις μελλοντικές γενεές των Κυπρίων …

Οι πτυχές του της μονομέρειας του καθεστώτος των Βρετανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων και διευκολύνσεων στην Κύπρο είναι πολύπλοκες και θα επανέλθουμε.

Εν κατακλείδι μια σημαντική επισήμανση – όχι μόνο πρωτοκόλλου – η οποία δίνει σαφές το στίγμα της Βρετανικής υπεροψίας: όλα αυτά τα χρόνια Βρετανοί αξιωματούχοι μπαινοβγαίνουν στις Βάσεις και δεν χαιρετούν ούτε εθιμοτυπικά εκπρόσωπο της κυβέρνησης αυτού του τόπου. Πριν μια βδομάδα (5 Δεκεμβρίου) ο δούκας και η δούκισσα του Cambridge, πρίγκηπας William και η σύζυγος του, Kate Middleton, κατέβηκαν στο Ακρωτήρι διότι έτσι τους ήρθε. Από ποιόν αρμόδιο αξιωματούχο της ΚΔ πήραν την άδεια; Μας συμπεριφέρονται σα να μην υπάρχουμε …

Κανείς στην Κύπρο – ούτε στις ΗΠΑ – δεν θα έθετε θέμα αν το αμερικανικό δίκτυο ABC δεν ανεδείκνυε το ζήτημα αποκαλύπτοντας σχετικό έγγραφο της Κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών και πιο συγκεκριμένα μια πρόσφατη έκθεση του Γραφείου του Γενικού Ελεγκτή στην Ουάσινγκτον. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του ABC, το Αμερικανικό ΥΠΕΞ χωρίς επαρκή αιτιολόγηση ξόδεψε γύρω στα εβδομήντα εκατομμύρια δολάρια για την βάση ελικοπτέρων η οποία εγκαθιδρύθηκε στα γρήγορα εξυπηρετώντας έναν ασαφή σκοπό πριν κλείσει πέρυσι. Σύμφωνα πάντα με την έκθεση του Αμερικανού Γενικού Ελεγκτή η Βάση λειτούργησε για μια τετραετία (Σεπτέμβριος 2013 – Αύγουστος 2017).

Η τυχαία ανακίνηση του θέματος αναδεικνύει τον τυχάρπαστο και ως εκ τούτου αναποτελεσματικό τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η αμυντική, εξωτερική και κατά προέκταση οικονομική πολιτική – οι διευκολύνσεις παραχωρούνται, για ενοίκια/μισθώσεις δεν ακούμε – στην Κύπρο. Βεβαίως τίθεται το μείζον ζήτημα: τι κερδίζει η Κυπριακή Δημοκρατία, ο Κυπριακός Λαός δηλαδή, από την πολλαπλή χρήση του εδάφους της, του θαλάσσιου και εναερίου της χώρου από ισχυρές ξένες δυνάμεις οι οποίες διαγκωνίζονται για προώθηση των σημαντικότατων συμφερόντων τους στη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου. Τι εισπράττουμε κύριε Αναστασιάδη, όταν το τεράστιο FIR μας – καλά να ‘ναι οι Βρετανοί που το καθόρισαν ως αποικιοκράτες και το κληρονομήσαμε – (175,000 τετραγωνικά χιλιόμετρα σε σχέση με 9,251 της συνολικής εδαφικής επιφάνειας του νησιού)  γίνεται μουσα … φίρ (για να χρησιμοποιήσω την πετυχημένη εδώ και δεκαετίες σκιτσο-λεζάντα του γνωστού γελοιογράφου των Αθηνών Κώστα Μητρόπουλου) διάτρητο από υπερπτήσεις μαχητικών, ελικοπτέρων – επιθετικών ή … ανθρωπιστικών – και λοιπών αεροσκαφών της Βρετανίας, της Γερμανίας, της Γαλλίας και βεβαίως των ΗΠΑ;

Η απάντηση είναι προφανής: εισπράττουμε κούρεμα αποταμιευτικών καταθέσεων ακόμη και ανθρωπιστικών μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων – μόνο που αυτά είναι Κυπριακά και όχι Γαλλικά, Βρετανικά, Γερμανικά ή Αμερικανικά … εισπράξαμε ανεργία και ύφεση, εισπράττουμε για δεκαετίες εμπάργκο πώλησης Αμερικανικών όπλων στην Εθνική Φρουρά λες και είναι η τελευταία η οποία εισέβαλε και κατέχει έδαφος στην Τουρκία και όχι το αντίστροφο, χρησιμοποιώντας αμερικανικά όπλα και εξοπλισμό …

Κατά διαβολική(;) σύμπτωση η Αμερικανική Βάση Ελικοπτέρων στήθηκε στην Κύπρο αμέσως μετά το κούρεμα του Μαρτίου 2013 …

Αν από τα εβδομήντα εκατομμύρια δολάρια τα οποία οι Αμερικανοί ξόδεψαν στην επιχείρηση «Ελικόπτερα σταθμευμένα έτοιμα για δράση στην Κύπρο» στην τετραετία της έξωθεν επιβληθείσας Κυπριακής οικονομικής κρίσης, τα τριάντα ή έστω τα είκοσι ή και τα δέκα καταθέτονταν στο Ταμείο της Κ.Δ. σε αντιστάθμισμα της ευγενούς … διευκόλυνσης ή Ουάσιγκτον παραχωρούσε μερικά (αν όχι όλα) από τα χρησιμοποιηθέντα για «ανθρωπιστικούς λόγους» ελικόπτερα στην Εθνική Φρουρά έστω και μετά την λήξη των σχετικών επιχειρήσεων πέρυσι, περνώντας το μήνυμα ότι στηρίζει την κατά τα άλλα ‘στρατηγική εταίρο’ Κυπριακή Δημοκρατία θα το διατυμπανίζατε από πέρυσι τον Αύγουστο μέχρι την λήξη της θητείας σας κύριοι Αναστασιάδη και Χριστοδουλίδη. Προφανώς όμως κανένα αντισταθμιστικό όφελος από τις ΗΠΑ δεν εξασφαλίσατε, ούτε και ρωτήσατε τους Βρετανούς τι δουλειά έχουν τα Αμερικανικά ελικόπτερα στο Ακρωτήρι, γι’ αυτό και μασάτε τα λόγια σας …

Γιατί να απαντήσω είχε πει ο Προέδρος Αναστασιάδης όταν ούτε το State Department είχε ιδέα για την ύπαρξη της Αμερικανικής Βάσης Ελικοπτέρων στο Κυπριακό έδαφος (μέχρι την αποκάλυψη από το ABC) … Στο κάτω κάτω της γραφής τέτοιες διευκολύνσεις παραχωρούνται σε όποιον … μουσαφίρη το ζητήσει είτε είναι Γερμανός, είτε Γάλλος, είτε Ιταλός. Με ποια ανταλλάγματα, θα ρωτούσαν οι δεκάδες χιλιάδες των Κυπρίων ανέργων …

Μια άλλη Αμερικανική επιχείρηση, η Google Earth – βλέπετε η πηγή και η λύση πάντων των προβλημάτων βρίσκεται στην Αμερική, άρα μην ψάχνετε αλλού – μας πληροφορεί με μια απλή αναζήτηση από οποιοδήποτε υπολογιστή συνδεδεμένο στο διαδίκτυο, ότι η πολυσυζητημένη Βάση Ελικοπτέρων (Ανθρωπιστικο-Επιθετικής υφής;) βρισκόταν εντός της Βρετανικής (Κυρίαρχης;) Βάσης Ακρωτηρίου, η οποία, ειρήσθω εν παρόδω, αποτελεί και την μεγαλύτερη Αεροπορική Βάση της RAF, της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας του Ηνωμένου Βασιλείου, εκτός των Βρετανικών Νήσων.

Καυτά ερωτήματα αναφύονται ως προς την ύπαρξη, το καθεστώς και την αποστολή των Βρετανικών Βάσεων (ΒΒ) και των άλλων συναφών στρατιωτικών και κατασκοπευτικών εγκαταστάσεων εν Κύπρω. Χρειάζεται να χυθεί πολύ μελάνι για να αναλυθεί το μείζον εκ γενέσεως της Κ.Δ. φλέγον ζήτημα των Βρετανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο νησί.

Στα περιορισμένα πλαίσια αυτού του άρθρου μπορούμε να επισημάνουμε τρία βασικά στοιχεία:

Πρώτον και κυριότερο, Βρετανικά έγγραφα αναφέρουν ότι η ύπαρξη αυτή καθ’ εαυτή των ΒΒ αποτελεί αναχρονιστικό κατάλοιπο της Αποικιοκρατίας, η οποία θα έπρεπε να είχε λήξει με την ληξιαρχική πράξη εγκαθίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ως εκ τούτου ως μορφή άσκησης νεο-αποικιακής πολιτικής είναι κατακριτέα και δέον όπως τερματιστεί.

Δεύτερον, η πρόσφατη προσφυγή του Αγίου Μαυρικίου στον Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για έκδοση ετυμηγορίας ως προς την νομιμότητα χρήσης του εδάφους του από το Η.Β. έδωσε την ευκαιρία και στην Κ.Δ. να εκφράσει τις απόψεις της για τις ΒΒ μέσα από την τοποθέτηση του Γενικού Εισαγγελέα.

Τρίτον, εξ ίσου σημαντικό, είναι το γεγονός ότι το Λονδίνο δεν έχει πληρώσει από το 1964 ούτε μια στερλίνα στην Κ.Δ. για την πολύχρονη χρήση του εδαφικού, του εναερίου και του θαλασσίου χώρου της Κύπρου μέσα από πλειάδα διευκολύνσεων εντός και εκτός Βρετανικών Βάσεων.

Αλεξανδρέττα 1939, Κύπρος 1974, Συρία 2018: Πάγιες Πρακτικές και Επιδιώξεις της Τουρκικής Εξωτερικής Πολιτικής

Η διάλεξη θα δωθεί στο Σπίτι της Κύπρου, Ξενοφώντος 2Α, στο κέντρο των Αθηνών (105 57). Την εποπτεία της διοργάνωσης της διάλεξης, η οποία αποτελεί την τρίτη του κύκλου διαλέξεων που πραγματοποιείται με στόχο την ανάδειξη θεμάτων εκπαιδευτικού, πολιτιστικού, ιστορικού και κοινωνικού ενδιαφέροντος που αφορούν τηνΚύπρο, έχει το Μορφωτικό Γραφείο της Κυπριακής Πρεσβείας στην Αθήνα.

Η διάλεξη εξετάζει τρία παραδείγματα της Τουρκικής Εξωτερικής Πολιτικής. Τα δύο πρώτα αφορούν ιστορικά τετελεσμένα (προσάρτηση Αλεξανδρέττας 1939, εισβολή στην Κύπρο 1974) ενώ το τρίτο αναφέρεται στην εν εξελίξει Τουρκική στρατιωτική επέμβαση στη Βόρεια Συρία – κατάληψη της Αφρίν (17 Μαρτίου 2018), προπυργίου της Συριακής Κουρδικής Πολιτοφυλακής.

Μέσα από την ενδελεχή εξέταση των τριών περιπτώσεων αναδεικνύονται οι πάγιες επεκτατικές Τουρκικές πρακτικές και επιδιώξεις εις βάρος γειτονικών χωρών. Οι παράλληλες τακτικές και πανομοιότυπες προφάσεις οι οποίες εφαρμόζονται αποδεικνύουν ότι η εξωτερική πολιτική της Άγκυρας είτε με Κεμαλική είτε με Ισλαμική κυβέρνηση διέπεται από πάγιες τακτικές και επιδιώξεις οι οποίες εις βάθος χρόνου στόχο έχουν την επέκταση της Τουρκικής επικυριαρχίας και εν τέλει κυριαρχίας στον περιβάλλοντα το Τουρκικό Νέο-Οθωμανικό κράτος γεωπολιτικό χώρο.

Εν όψει των προσφάτων καταιγιστικών εξελίξεων στην ταραχώδη περιοχή μας και ειδικότερα εις ότι αφορά τις πυραυλικές επιθέσεις των Δυτικών κατά της Συρίας με ορμητήριο μεταξύ άλλων και των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο – και την κατόπιν εορτής ενημέρωση της οποίας έτυχε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας (ΚΔ) από την Βρετανίδα Πρωθυπουργό – ο Δρ Γιώργος Λεβέντης θα προβεί και σε μια σύντομη ανάλυση του ρόλου και καθεστώτος των Βρετανικών Βάσεων όπως αυτός αποτυπώνεται στην Συνθήκη Εγκαθίδρυσης της ΚΔ. Το καθεστώς των Βρετανικών Βάσεων θα αντιπαραβληθεί με τις πρόνοιες του Διεθνούς Δικαίου με σχετικές αναφορές στον Καταστατικό Χαρτη του ΟΗΕ.