Μετά από δεκατρείς γύρους συνομιλιών οι οποίοι διάρκησαν δύο χρόνια διαπραγματεύσεων και αφού προηγήθηκε προσφυγή του Μαυρικίου στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (International Court of Justice) οι νεοαποικιοκράτες Βρετανοί κατέληξαν σε συμβιβασμό ο οποίος προβλέπει τη παραχώρηση κυριαρχίας του Συμπλέγματος των Νήσων Τσάγος με αντάλλαγμα την μακροχρόνια μίσθωση – για 99 έτη προς 165 εκατομμύρια στερλίνες ετησίως για τα τρία πρώτα χρόνια -της αεροπορικής βάσης Ντιέγκο Γκαρσία (Diego Garcia). Η σύμβαση μίσθωσης προβλέπει δικαίωμα ανανέωσης της. Οι σχετικές διαπραγματεύσεις είχαν αρχίσει το Νοέμβριο του 2022. Κατέληξαν φαινομενικά – όπως προκύπτει εκ των υστέρων – σε αίσιο τέλος με την συμφωνία παραχώρησης της κυριότητας των Νήσων από το ΗΒ στον Μαυρίκιο.

Μολαταύτα, η μεταβίβαση της κυριαρχίας παγοποιείται λόγω αντιρρήσεων του Ντόναλντ Τραμπ. Άνκαι υπό αδιάλειπτη Βρετανική κυριαρχία η αεροπορική βάση Ντιέγκο Γκαρσία χρησιμοποιείται από κοινού από Μεγάλη Βρετανία και ΗΠΑ από το 1966. Στα πλαίσια της ειδικής σχέσης ΗΒ-ΗΠΑ και παρά την άρνηση συμμετοχής του ΗΒ στις επιθέσεις κατά του Ιράν, το Λονδίνο επιτρέπει την χρήση της βάσης Ντιέγκο Γκαρσία στον εν εξελίξει πόλεμο της Ουάσιγκτον κατά του Ιράν, καλύπτοντας την άδεια χρήσης υπό τον μανδύα των ‘αμυντικών επιχειρήσεων’.

Τον περασμένο μήνα, και συγκεκριμένα στις 10 του Απρίλη, η Βρετανική κυβέρνηση παραδέχθηκε ότι πάγωσε την συμφωνία μεταβίβασης της κυριαρχίας του Αρχιπελάγους Τσάγος. Βρετανός κυβερνητικός εκπρόσωπος δήλωσε από την μια ότι:

Συνεχίζουμε να πιστεύουμε ότι η συμφωνία είναι ο καλύτερος τρόπος για να προστατεύσουμε το μακροπρόθεσμο μέλλον της βάσης.

Από την άλλη όμως πρόσθεσε ότι το Λονδίνο δεν προχωρά σε κινήσεις που δεν τυγχάνουν της έγκρισης της Ουάσιγκτον:

Aλλά πάντα λέμε ότι θα προχωρήσουμε με τη συμφωνία μόνο εάν έχει την υποστήριξη των ΗΠΑ.

Ο πρόεδρος Τραμπ, απρόβλεπτος, όπως πάντα, άλλαξε την στάση του μέσα σε λίγους μήνες. Τον περασμένο έτος όταν ο Βρετανός πρωθυπουργός Στάρμερ επισκέφθηκε τον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ, ακολουθώντας την τοποθέτηση του State Department ενέκρινε την συμφωνία ΗΒ-Μαυρικίου. Επανέλαβε την ευαρέσκεια του τον Φεβρουάριο λέγοντας ήταν ‘η καλύτερη συμφωνία που μπορούσε ο Στάρμερ να πετύχει υπό τις περιστάσεις’.

Μέχρι τον Απρίλη ο απροσδόκητος Τραμπ επανήλθε λέγοντας ότι ο Στάρμερ «κάνει ένα μεγάλο λάθος» στην παραχώρηση της κυριαρχία των νησιών στον Μαυρίκιο με αντάλλαγμα να επιτραπεί στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν την αεροπορική τους βάση.

Ο Simon MacDonald, πρώην Γενικός Διευθυντής του Βρετανικού ΥΠΕΞ τοποθετήθηκε σε συνέντευξη του στο BBC: «Το Ηνωμένο Βασίλειο είχε δύο στόχους, ο ένας ήταν να συμμορφωθεί με το διεθνές δίκαιο και ο δεύτερος ήταν να ενισχύσει την σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες». «Όταν ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών είναι ανοιχτά εχθρικός, η κυβέρνηση πρέπει να το ξανασκεφτεί, επομένως αυτή η συμφωνία, αυτή η συνθήκη θα παγώσει προς το παρόν».

Βρηγχήθηκε, λοιπόν ο Θείος Σαμ, και ο Βρετανικός Λέων υπάκουσε στας εντολάς του.

Περιττό να υπογραμμίσουμε ότι η αμφιταλάντευση της Βρετανικής κυβέρνησης στο ζήτημα της βάσης Ντιέγκο Γκαρσία θα πρέπει να ληφθεί υπόψη στην χάραξη πολιτικής απέναντι στις Βρετανικές Βάσεις Κύπρου. Μια πρόσφατη μας συζήτηση με πολιτικούς αρχηγούς δεν μας πείθει ότι υπάρχει συγκροτημένο σχέδιο πολιτικής για επαναδιαπραγμάτευση του καθεστώτος τους …

Το Καζακστάν, ομοσπονδοποιημένο στην κρατική δομή της ΕΣΣΔ, χώρα της Κεντρικής Ασίας, υπέφερε επί σαράντα χρόνια (1949-89) από τις πυρηνικές δοκιμές της πάλαι πότε κραταιάς Σοβιετικής Ένωσης. Η τότε Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία του Καζακστάν φιλοξενούσε, έκουσα άκουσα, στο Σεμιπαλατίνσκ, πεδίο δοκιμών πυρηνικών όπλων της Μόσχας. Το Σεμιπαλατίνσκ βρίσκεται στα βορειονατολικά της αχανούς χώρας: το Καζακστάν έχει έκταση εικοσαπλάσια αυτής της Ελλάδας. Είναι όμως χώρα αραιοκατοικημένη, με πληθυσμό γύρω στα είκοσι εκατομμύρια – διπλάσιο μόνο του αντίστοιχου Ελληνικού. Τα Ρωσικά εξακολουθούν να επικρατούν ως επίσημη γλώσσα (μαζί με τα Καζακστανικά) και γλώσσα συνεννόησης των εθνικών ομάδων της χώρας. Μολαταύτα η χώρα βρίσκεται σε μεταβατικό γλωσσικό στάδιο: το κυριλλικό αλφάβητο σταδιακά εγκαταλείπεται μέχρι την πλήρη κωδικοποίηση και επισημοποίηση της χρήσης του λατινικού. Η Ρωσική μειονότητα εξακολουθεί να αποτελεί το 17 τα εκατό του πληθυσμού.

Στα σαράντα χρόνια της μεταπολεμικής ΕΣΣΔ, το Πόλυγον, όπως το Πεδίο Δοκιμών Semipalatinsk στα βορειοανατολικά της χώρας ήταν γνωστό, γνώρισε 450 πυρηνικές δοκιμές, δηλαδή περίπου μία δοκιμή κάθε μήνα. Ο όγκος και η ένταση των πυρηνικών δοκιμών άφησαν σοβαρά σημάδια στη χώρα: σοβαρή περιβαλλοντική και ως εκ τούτου ανθρωπιστική καταστροφή. Για σκοπούς σύγκρισης αναφέρουμε ότι περισσότερες από 2.000 πυρηνικές δοκιμές έχουν πραγματοποιηθεί παγκοσμίως τα τελευταία 80 χρόνια. Αν και οι εκρήξεις ήταν στιγμιαίες, οι επιπτώσεις τους – στην ανθρώπινη ζωή, στο περιβάλλον και στη γεωπολιτική σταθερότητα – εξακολουθούν να επηρεάζουν γενιές. Οι δοκιμές αυτές συχνά πραγματοποιούνταν σε απομονωμένες περιοχές, όμως οι επιπτώσεις τους είναι κάθε άλλο παρά περιορισμένες.

Έχοντας πληρώσει βαρύ τίμημα στην ανθρωπο-περιβαλλοντική καταστροφή, μετά την ανεξαρτησία η Αστάνα οικιοθελώς αποποιήθηκε του πυρηνικού οπλοστασίου της χώρας – το τέταρτο μεγαλύτερο στον κόσμο – και έκλεισε το Πόλυγον.

Κατά τα τελευταία χρόνια η Αστάνα επιδεικνύει ηγετικό ρόλο στην προώθηση της απόσυρσης των πυρηνικών όπλων. Το 2023 προήδρευσε της Επιτροπής Αφοπλισμού του ΟΗΕ συντονίζοντας τον διάλογο για την αντιμετώπιση αναδυούμενων απειλών.

Αναμφισβήτητα, το τρέχον έτος αποτελεί χρονικό ορόσημο. Εν μέσω σοβαρών γεωπολιτικών αναταράξεων – μεσούντων των πολέμων στην Ουκρανία και στην Μέση Ανατολή – λαμβάνει χώραν εντός του μηνός στη Νέα Υόρκη η Διάσκεψη Αναθεώρησης της Συνθήκης Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων (Non Proliferation Treaty Review Conference 27 Απρίλη – 22 Μάη 2026).

Η Συνθήκη Μη Διάδοσης (ΣΜΔ) τέθηκε σε ισχύ το 1970. Μέχρι και σήμερα αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο στο παγκόσμιο νομικό καθεστώς μη εξάπλωσης των πυρηνικών. Έχουν προσχωρήσει σε αυτή 191 κράτη συμπεριλαμβανομένων της Κύπρου, της Ελλάδας και της Τουρκίας και των πέντε αναγνωρισμένων πυρηνικών δυνάμεων (Βρετανίας, Γαλλίας, Κίνας, ΗΠΑ και Ρωσίας). Τέσσερεις μη αναγνωριμένες πυρηνικές δυνάμεις δεν συμμετέχουν στην ΣΜΔ: Ισραήλ, Ινδία, Πακιστάν και Βόρεια Κορέα. Η τελευταία αποσύρθηκε απο την συνθήκη το 2003. Δεν συμμετέχει επίσης το Νότιο Σουδάν.

Πρέπει να τονισθεί ότι η ΣΜΔ βασίζεται σε τρεις ίσης σημασίας πυλώνες:

1. Πρόληψη της διάδοσης των πυρηνικών όπλων και της συναφούς τεχνολογίας.
2. Προώθηση της συνεργασίας στην ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας.
3. Επίτευξη παγκόσμιου πυρηνικού αφοπλισμού.

Στα πενήντα πέντε χρόνια της ισχύος της συνθήκης NPT τα αποτελέσματα είναι δυστυχώς απογοητευτικά: όχι μόνο οι πέντε αναγνωρισμένες πυρηνικές δυνάμεις δεν έλαβαν μέτρα για τον αφοπλισμό τους αλλά ο αριθμός των πυρηνικών δυνάμεων σχεδόν διπλασιάστηκε – σήμερα είναι εννιά.

Από πλευράς ισχύος έχουμε εκτιμήσεις για το 2024 που δείχνουν περίπου 12.500 ενεργά πυρηνικά όπλα παγκοσμίως, εκ των οποίων περίπου 3.700 είναι σε επιχειρησιακή ετοιμότητα. Στην πρωτοπορία της κούρσας των πυρηνικών εξοπλισμών βρίσκεται η Ρωσική Ομοσπονδία  με 5.900 πυρηνικά στην φαρέτρα της ακολουθούμενη από τις ΗΠΑ με περίπου 5.200. Τα υπόλοιπα επτά πυρηνικά κράτη έχουν μικρότερα οπολοστάσια με εκτιμώμενο αριθμό πυρηνικών κεφαλών ως εξής: Κίνα 500, Γαλλία 290, Ηνωμένο Βασίλειο 225, Πακιστάν 170–190, Ινδία 160–170, Ισραήλ 80–90, Βόρεια Κορέα 40–70.

Με μια αύξηση της τάξης του 11 τα εκατό σε σχέση με το 2023, οι εννιά πυρηνικές δυνάμεις υπολογίζεται ότι το 2024 δαπάνησαν 100 δις δολλάρια για το πυρηνικό τους οπλοστάσιο. Η εξοπλιστική αυτή δαπάνη είναι υπετριπλάσια του Κυπριακού ΑΕΠ ($30 δις). Η βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης διεθνής ΜΚΟ ICAN σημειώνει ότι τα 42 δις από τα 100 δις επωφελήθηκαν συμβαλλόμενες μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες στα πλαίσια των πυρηνικών εξοπλιστικών προγραμμάτων.

Τον περασμένο μήνα, το Καζακστάν προήδρευσε της Τρίτης Συνεδρίας των Κρατών Μερών της Συνθήκης Απαγόρευσης των Πυρηνικών Όπλων. Την ίδια στιγμή, εν τη σοφία του, ο ΥΠΕΞ Κωνσταντίνος Κόμπος απαντώντας σε κοινοβουλευτική ερώτηση του ηγέτη των Κυπρίων Πρασίνων υπέδειξε ότι η λιλιπούτεια Κύπρος θα παραμείνει εκτός της ως άνω σύμβασης στο παρόν στάδιο. Καθόν χρόνο η ανησυχία του Κυπριακού πληθυσμού για την (κατά)χρήση των Βρετανικών Βάσεων από σειρά πυρηνικών δυνάμεων σίγουρα δεν μειώνεται.

Ενώ η Κύπρος σέρνεται από τις βουλές των πυρηνικών δυνάμεων, η Αστάνα πρωτοστατεί αν όχι στην εξάλειψη η οποία όντως φαίνεται χείμερα, στον δραστικό περιορισμό της πυρηνικής απειλής σε ένα μεταβαλλόμενο κόσμο ο οποίος γίνεται όλο και πιο επικίνδυνος με την έξαρση των περιφερειακών συγκρούσεων οι οποίες αποκτούν όλοένα και περισσότερο παγκόσμιο χαρακτήρα.

*Ο Δρ Γιώργος Λεβέντης, Διευθυντής του International Security Forum Κύπρου, συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Ειδημόνων για την Μη Διάδοση των Όπλων Μαζικής Καταστροφής.

Θα ήθελα να σταθώ στο τελευταίο σημείο. Μια σχετικά πρόσφατη σημαντική εξέλιξη στις διμερείς σχέσεις Μεγάλης Βρετανίας και Μαυρικίου άπτεται και της περίπτωσης των διμερών σχέσεων Μεγάλης Βρετανίας και Κύπρου νοουμένου ότι η πρώτη κατέχει τρία τα εκατό του εδάφους της νήσου υπό το καθεστώς «Κυριάρχων Περιοχών Βάσεων» αλλά και σειρά άλλων περιοχών διακατοχής εντός της επικράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας – σημαντικότερη εκ των οποίων είναι η περίκλειστη με συρματόπλεγμα κορυφή του Ολύμπου προστατεύουσα πανίσχυρα Βρετανικά συστήματα παρακολούθησης τηλεπικοινωνίων με εμβέλεια μέχρι τα Ουράλια όρη. Η σημαντική αυτή εξέλιξη αφορά στην Μεταβίβαση Κυριαρχίας των Νήσων του Αρχιπελάγους Τσάγος από το Ηνωμένο Βασίλειο στο κράτος του Μαυρικίου. Το κοινό ανακοινωθέν της διμερούς πολιτικής συμφωνίας εκδώθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2024.

Μετά από έντεκα γύρους διμερών συνομιλιών εντός δύο ετών διαπραγματεύσεων και αφού προηγήθηκε προσφυγή του Μαυρικίου στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, το Λονδίνο αναγκάστηκε σε συμβιβασμό: παραχώρησε κυριαρχία του Συμπλέγματος των Νήσων Τσάγος με αντάλλαγμα την μακροχρόνια μίσθωση, για 99 έτη, της βάσης Ντιέγκο Γκαρσία (Diego Garcia). Η σύμβαση μίσθωσης προβλέπει δικαίωμα ανανέωσης της. Οι σχετικές διαπραγματεύσεις άρχισαν το Νοέμβριο του 2022 και κατέληξαν σε αίσιο τέλος με την συμφωνία αποχώρησης των Βρετανών στα μέσα του παρελθόντος έτους.

Το κείμενο της τελικής συμφωνίας υπεγράφη μεταξύ του Βρετανού πρωθυπουργού Keir Starmer και του πρωθυπουργού του Μαυρικίου Navin Ramgoolam στις 22 Μαϊου του 2025. Δημοσιεύματα του Βρετανικού Τύπου αναφέρουν ότι η μίσθωση κοστίζει στο Λονδίνο 101 εκατομμύρια στερλίνες (117 εκ. Ευρώ) ετησίως.

Κακά τα ψέματα, τόσο η αεροπορική βάση Ντιέγκο Γκαρσία όσο και η αεροπορική βάση Ακρωτηρίου χρησιμοποιούνται από κοινού από τους Αγγλοαμερικανούς ως ορμητήρια στην επίθεση κατά του Ιρανικού καθεστώτος. Ο Μαυρίκιος, ένα αδύναμο κράτος στη μέση του πουθενά λαμβάνει ήδη 117 εκ ευρώ ετησίως. Τι αποκομίζει η Κυπριακή Δημοκρατία, πλήρες κράτος μέλος και προεδρεύουσα της ΕΕ από αυτό τον επικίνδυνο Αγγλοαμερικανικό τυχοδιωκτισμό; Δεν είδαμε άλλο όφελος εκτός από την διασπορά ανησυχίας και πανικού στους κατοίκους Ακρωτηρίου και των γειτονικών κοινοτήτων. Κανένα αντισταθμιστικό όφελος για τον Κυπριακό Λαό.

Συμπεράσματα

Πρώτον, η πρόσφατη συμφωνία ΗΒ-Μαυρικίου για επανένταξη του Αρχιπελάγους Τσάγος (Νότιος Ινδικός Ωκεανός, ανατολικά των Σεϋχελλών) στο κράτος του Μαυρικίου καταδεικνύει ότι οι δεκατέσσερεις Βρετανικές Υπερπόντιες Κτήσεις (ΒΥΚΤΗ), μία εκ των οποίων είναι οι Βρετανικές Βάσεις Κύπρου, τελούν υπό καθεστώς διεθνούς αμφισβήτησης της κυριαρχίας τους. Το κεφάλαιο της πλήρους αποαποικιοποίησης των Βρετανικών Υπερπόντιων Κτήσεων παραμένει ανοικτό. Είναι διαπραγματεύσιμο.

Οι ΒΥΚΤΗ είναι κατάλοιπα της Αποικιοκρατικής Βρετανικής Αυτοκρατορίας. (Mέχρι το 1981 τα εδάφη αυτά ήταν γνωστά ως Αποικίες του Στέμματος. Αποικία του Βρετανικού Στέμματος είχε ανακηρυχθεί και η Κύπρος το 1925). Σήμερα, οι ΒΥΚΤΗ έχουν κατά προσέγγιση έκταση 1.727.570 τ.χλμ. Καλύπτουν δηλαδή περισσότερο από επταπλάσια έκταση αυτής του Ηνωμένου Βασιλείου (Βρετανίας και Βόρειας Ιρλανδίας) η οποία είναι 244,000 τ.χλμ. Μεγαλύτερη εξ αυτών, η Ανταρκτική.

Δεύτερον, η πολιτική της ΚΔ απέναντι στο κεφαλαιώδες ζήτημα της ατελούς αποαποικιοποίησης το οποίο μας αφορά άμεσα, μόνο σπασμωδική, αποσπασματική και ως εκ τούτου άτσαλη και αδύναμη μπορεί να χαρακτηριστεί.

Επτά χρόνια πέρασαν από την απόφαση ορόσημο του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης. Στις 25 Φεβρουαρίου 2019, η Χάγη γνωμοδότησε απεριφράστως ότι κατά τον χρόνο της αποσύνδεσής του από τον Μαυρίκιο (1968),  το αρχιπέλαγος Τσάγος ήταν σαφώς αναπόσπαστο μέρος αυτής της μη αυτοδιοικούμενης περιοχής και ότι η αποκοπή δεν βασιζόταν στην ελεύθερη και γνήσια έκφραση της βούλησης του ενδιαφερόμενου λαού. Η Λευκωσία έστειλε στην Χάγη τον τότε Γενικό Εισαγγελέα ο οποίος έλαβε μέρος στην ακροαματική διαδικασία (3-6 Σεπτεμβρίου 2018). Φυσικά πήρε το μέρος του Μαυρικίου.

Από τότε η Κυπριακή κυβέρνηση ουδέν έπραξε για να εξασφαλίσει το συμφέρον αυτού του λαού που κατοικά σ’αυτή τη γη, καθ’ ην στιγμήν η ίδια η Βρετανία κάμπτεται και πληρώνει τους Μαυρίκιους αλλά όχι τους Κυπρίους …

Το ημερολόγιο έδειχνε Πέντε του Δεκέμβρη, το έτος 2024, εσπερινός του Αγίου Νικολάου στον ομώνυμο ναό στον Λυκαβηττό. Πώς περνά ο καιρός, πάει ένας ολόκληρος χρόνος … Συνάμα με τες ευχές μου για την ονομαστική του εορτή ενεχειρώ  στο Νίκο της διαρκούσης Προεδρίας ένα προσωπικό εμπιστευτικό υπόμνημα. Περί εξωτερικής πολιτικής. Αναφέρομαι σε ανέξοδους τρόπους ενίσχυσης του διεθνούς κύρους της κολοβής μας δημοκρατίας κτίζοντας σε διεθνείς πρωτοβουλίες της ανένταχτης – κομματικώς ομιλούντες – ταπεινότητας μου. Ένα κράτος κολοβό, όχι μόνο λόγω Τουρκικής κατοχής στον βορρά και Βρετανικής επικυριαρχίας στο νότο αλλά επιπροσθέτως από την αβελτηρία των ταγών αυτής. Ο Νίκος μού χαμογελά και ευχαριστεί.

Μια κουτσουλιά τόπος είμαστε. Πέντε μέρες αργότερα τον συναντώ εκ νέου στην διχοτομημένη πρωτεύουσα. Εκδήλωση διεθνούς κοινωνικού χαρακτήρα. Έχοντας γνώση της προτίμησης του στην αμεσότητα του ενικού και της πολύχρονης μας, αν και άκαρπης γνωριμίας – σίγουρα όχι λόγω δικής μου υπαιτιότητάς – χαιρετώ, ερωτώντας τον: «Νίκο τι θα πράξεις; Τα όσα σού προτείνω είναι προς δικό σου συμφέρον και του διεθνούς μας κύρους πάνω από όλα». Με ύφος απόλυτης σιγουριάς και εμπιστοσύνης μού απαντά κοφτά:

«Είπα του Κόμπου να σε δει…»

Επιτρέψτε μου να συνεχίσω την αφήγηση σε ύφος λαϊκό, κατ’ εικόνα και ομοίωση του Προεδρικού ύφους. Ο Κόμπος με … γκαστρώνει για ένα … εννιάμηνο. Η κύηση οδηγεί τελικά την συνάντηση μας στις 19 του Αυγούστου στο Υπουργείο. Παρατώ την επιστημοσύνη και την συγγραφή στη Βρετανική Βιβλιοθήκη (Λονδίνο, εννοείται) για χάρη της. Καταφθάνω στον ατημέλητο κήπο του κτιρίου του Υπουργείου. Ανεβαίνω με βάση το πρωτόκολλο στο γραφείο Υπουργού με συνοδεία νεαρού διπλωμάτη.

Το αποτέλεσμα της πολυπόθητης συνάντησης; Σκέτο … ανεμογκάστρι!

Πέραν της γλαφυρότητας και της χαριτολογημένης αφήγησης, η ουσία είναι πραγματικά δύσπεπτη. Ο Κόμπος φτάνει στο χτένι. Δεν θα ήταν δυνατό να κρατώ μέσα μου αυτόν τον Κόμπο … για χρόνια. Για να έχω ήσυχη την συνείδηση μου απέναντι στους ενενηντάχρονους γονείς, που με ανάθρεψαν με ιδανικά και αξίες, με σεβασμό στην πολυετή πορεία μου στα διεθνή ιδρύματα, κρίνω ότι οφείλω να εκθέσω σοβαρότατα ατοπήματα στην άσκηση εξωτερικής πολιτικής. Εξηγούμαι:

Βιέννη, Δεκέμβρης 2024. Οργανισμός για την Ασφάλεια και Συνεργασία στην Ευρώπη – ΟΑΣΕ.  Σύνοδος ΥΠΕΞ των συμμετεχόντων κρατών. Θέμα: Εκλογή νέου Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού. Βαρύτατη η ευθύνη του Κωνσταντίνου Κόμπου: συναίνεσε αμαχητί στην εκλογή του Τούρκου βετεράνου διπλωμάτη Σινιρλίογλου στην κορυφή της ηγετικής πυραμίδας του μοναδικού πολυμερούς Ευρασιατικού Οργανισμού Ασφάλειας. Είναι η πρώτη φορά που εκλέγεται Τούρκος στην ηγεσία ΟΑΣΕ για τριετή θητεία. Με την σύμφωνο γνώμη του Κόμπου. Ο καθένας μπορεί να ανατρέξει στο διαδίκτυο και να μάθει ποιος είναι ο Feridun Sinirlioglu …

Χωρίς κανένα απολύτως αντάλλαγμα! Εκλογή του Τούρκου Εν Λευκώ!

Σε μια απέλπιδα προσπάθεια μου να λύσω τον επί χρόνια Άλυτο … Κόμπο υπέδειξα ότι είμαι εγκεκριμένος διαμεσολαβητής ΟΑΣΕ εδώ και μια δεκαετία, αποφοιτήσας της Διπλωματικής του Ακαδημίας προ εικοσαετίας (2003). Μολαταύτα ουδέποτε κλήθηκα σε αποστολή του Οργανισμού. Το γεγονός αυτό και μόνο οφείλεται στην ανεπάρκεια και αναποτελεσματικότητα του Υπουργείου των Εξω … φρενικών. Πού είναι το Γραφείο Προώθησης των Κυπρίων Ειδημόνων για Πρόσληψη στους Διεθνείς Οργανισμούς; Άλυτος Κόμπος! Πόσο μακριά θα φτάσεις με τους έξι άξονες της εξωτερικής πολιτικής; Και δεκάξι να ΄χεις αν δεν έχεις τους ανθρώπους σου στους διεθνείς οργανισμούς, πως θα ασκήσεις επιρροή; Εκατό τριάντα δύο εκατομμύρια ευρώ σού εγκρίνει η Βουλή για το Υπουργείο ετησίως, δεν μπορείς να διαθέσεις δύο, να παλέψεις τον διορισμό Κυπρίων προσοντούχων;

Αλλά είπαμε, χρόνια τώρα, συσκέψεις και συναντήσεις και ανεμογκάστρι! Υπέβαλα στο νεαρότερο Κωνσταντίνο Κόμπο ότι όφειλε στα πλαίσια της υπηρεσίας του προς αυτό το ημι-κατεχόμενο από την Τουρκία κράτος, να εξαργυρώσει τουλάχιστον την συναίνεση του στην εκλογή Σινιρλίογλου, με απτό αντάλλαγμα: την τοποθέτηση μου σε σημαίνουσα – τη βάσει προσόντων και αποφοίτησης της Διπλωματικής Ακαδημίας Βιέννης – θέση στη Γραμματεία ΟΑΣΕ, σφήνα στον Τούρκο διπλωμάτη. Εφόσον η συναίνεση του ήτο μονόδρομος, όπως διατεινόταν. Αυτό επέβαλλε η εξυπηρέτηση των Κυπριακών συμφερόντων. Αντ’ αυτού επέλεξε το μηδενικό για την Κύπρο αποτέλεσμα αφού η Άγκυρα μπλόκαρε την υποψηφιότητα του για την προεδρία του 2026 … Εύγε Άλυτε Κόμπε!

Είκοσι δύο χρόνια στην  αίθουσα αναμονής για μια θέση στον ΟΑΣΕ, κτίζω διεθνείς διασυνδέσεις για την Κύπρο μας  με έξοδα από την τσέπη μου. Σε διηπειρωτικές διαδρομές που με βρίσκουν από το Τόκιο μέχρι το Μπουένος Άιρες. Σε πέραν των εξήντα χωρών …

Ουδέν έπραξεν ο Κόμπος! Θέτοντας το σε πρώην υπουργό, μού  υπέδειξε με νόημα: Ουδείς πράττει ουδέν!

Αμέτρητοι μύθοι γύρω από τη σπηλιά του Αγίου Μιχαήλ στο βράχο του Γιβραλτάρ. Κυριαρχεί όμως ο μύθος που υποστηρίζει ότι το συγκεκριμένο σπήλαιο ήταν οι πύλες του Άδη. Άρα και η είσοδος για τον Κάτω Κόσμο. Ακόμη ένας μύθος αναφέρει πως εκεί υπήρξε η μια από τις Ηράκλειες Στήλες, οι οποίες αποτελούν ίσως τις παλαιότερες φρυκτωρίες της Αρχαιότητας.

Οι αρχαίοι Έλληνες, πίστευαν ότι οι Ηράκλειες Στήλες βρίσκονταν στην Ιβηρική χερσόνησο, στο σημερινό Γιβραλτάρ. Εκεί θεωρούσαν ότι ήταν η άκρη του κόσμου. Δεν είχαν και άδικο.

Ο έλεγχος του Γιβραλτάρ αποτελεί και στη νεώτερη εποχή, κατά τους τελευταίους τρεις αιώνες, το Μήλον της Έριδος μεταξύ δύο αποικιακών δυνάμεων της Ισπανίας και της Βρετανίας. Η πρώτη έχει αποδώσει ανεξαρτησία σχεδόν στο σύνολο των αποικιών της. Η δεύτερη όμως, η κραταιά Μεγάλη Βρετανία εξακολουθεί να ελέγχει δεκαεπτά Υπερπόντιες Κτήσεις μεταξύ των οποίων και τις δύο πύλες της στρατηγικής Μεσογείου Θαλάσσης. Στο μεν δυτικό άκρο, τις Ηράκλεις Στήλες, στο δε ανατολικό άκρο την διαμελισμένη μας πατρίδα. Η Κύπρος ελέγχεται από το Λονδίνο όχι μόνο μέσα από την αμφιλεγόμενη – από το Διεθνές Δίκαιο – κυριαρχία των Βρετανικών Βάσεων αλλά και δια μέσου των εκτεταμένων διευκολύνσεων τις οποίες απολαμβάνει εκ γενέσεως της κολωβής Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η εξέλιξη του Γιβραλτάρ ως υπερπόντιας Βρετανικής κτήσης χρήζει προσοχής μιας και παρουσιάζει κοινά στοιχεία με την περίπτωση της Κύπρου. Υπάρχουν βέβαια και διαφορές.

Θα κάνουμε παρακάτω μια πρώτη απόπειρα παρουσίασης του σύγχρονου πολιτικού καθεστώτος του Γιβραλτάρ στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό. Ο Βράχος όπως είναι γνωστός στην αγγλική βιβλιογραφία (The Rock) περιήλθε υπό Βρετανική κυριαρχία με την συνθήκη της Ουτρέχτης το 1713. Το Λονδίνο διατείνεται ότι η κυριαρχία του επί του χερσαίου χώρου του Γιβραλτάρ αφ’ εαυτού εξυπακούει και την άσκηση κυριαρχίας επί των εκτεινομένων χωρικών υδάτων.

Απεναντίας η Μαδρίτη θεωρεί ότι με βάση το άρθρο 10 της Συνθήκης της Ουτρέχτης, έχει παραδώσει στη Βρετανία μόνο την πόλη, το κάστρο, το λιμάνι και τα οχυρωματικά του έργα. Η διένεξη είναι πολυεπίπεδη και πολυδιάστατη. Η Μαδρίτη οπλισμένη με το σύγχρονο Διεθνές Δίκαιο όπως αυτό διαμορφώθηκε με την ίδρυση του ΟΗΕ, προβάλλει το επιχείρημα ότι δικαιούται κυριαρχία επί του νοτιώτερου άκρου της Ιβηρικής Χερσονήσου. Ο λόγος είναι προφανής:

Το Γιβραλτάρ έχει περιληφθεί στον Κατάλογο των Μη Αυτοκυβερνούμενων Περιοχών του ΟΗΕ ήδη από το 1946 – ουσιαστικά δηλαδή από την εποχή έναρξης εφαρμογής του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ. Η διελκυστίνδα, δηλαδή, Βρετανίας – Ισπανίας βαίνει να κλείσει αισίως ογδανταετία: όσο υπάρχει ο ΟΗΕ, υπάρχει και το άλυτο ζήτημα του Γιβραλτάρ. Το ίδιο ισχύει και για την Κύπρο, όπου η αυτοδιάθεση δεν εφαρμόστηκε επαρκώς δηλαδή αδιαιρέτως, με αποτέλεσμα το νησί ουδέποτε να αποαποικιοποιηθεί συνολικώς παρά μόνο μερικώς – πράγμα το οποίο αντίκειται στο πνεύμα του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ (1945) αλλά του πρωιώντος Χάρτη του Ατλαντικού (1941).  Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Ειδικής Επιτροπής ΟΗΕ Για την Εφαρμογή της Διακήρυξης Παραχώρησης Ανεξαρτησίας στις Αποικιοκρατούμενες Χώρες και Λαούς της 9^ης Μαρτίου 2023 (παρ. 8):

Το Ηνωμένο Βασίλειο εξακολουθεί να πιστεύει ότι ως αναγνωρισμένη ξεχωριστή Μη Αυτοκυβερνούμενη Περιοχή, το Γιβραλτάρ απολαμβάνει τα … συλλογικά δικαιώματα τα οποία απονέμει ο ΚΧ του ΟΗΕ. Το ΗΒ πιστεύει επίσης ότο λαός του Γιβραλτάρ έχει δικαίωμα στην αυτοδιάθεση.

Ακόμη και στην χερσαία μικροέκταση ανήκουσα στην Υπερπόντια Κτήση του Γιβραλτάρ υπάρχει διαφωνία. Το Λονδίνο υποστηρίζει ότι είναι 5,8 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Αντίθετα η Μαδρίτη υποστηρίζει ότι είναι ένα τετραγωνικό χιλιόμετρο λιγότερο, δηλαδή 4,8. Αξίζει να αναφερθεί ότι το Γιβραλτάρ, η στενή αυτή λωρίδα της στρατηγικής χερσονήσου, ενώνεται με την Ισπανία με ένα ισθμό 1600 μέτρων περίπου, ο έλεγχος του οποίου είναι επίσης διαφιλονικούμενος. Η Αφρικανική ήπειρος απέχει μόλις 32 χιλιόμετρα προς νότο.

Με βάση απογραφή του 2016 ο πληθυσμός του Γιβραλτάρ ανέρχεται σε 34,000 κατοίκους. Βρετανικός νόμος περί Υπερποντίων Περιοχών του 2002 παραχωρεί Βρετανική (Υπερπόντια) υπηκοότητα στους Γιβραλταριανούς.

Κατά την τελευταία σύνοδο της εικοσιεννιαμελούς επιτροπής του ΟΗΕ για την αποαποικιοποίηση τον Ιούνη του 2023 ο Πρωθυπουργός του Γιβραλτάρ Fabian Picardo δήλωσε εμφαντικά: Το Γιβραλτάρ Ανήκει στους Γιβραλταριανούς τελεία και παύλα για να προσθέσει σε όποιον δεν αρέσει, θα το ανεχθεί και θα πει κι ένα τραγούδι.

Αρκετοί Δυτικοί αναλυτές, ακαδημαϊκοί και σύμβουλοι εξωτερικής/αμυντικής πολιτικής, πολιτικής ασφάλειας σημειώνουν ότι στην δεκαετία του ’90 δεν θα ήταν απίθανο, ούτε ‘ένα λάθος της ιστορίας’ αν μετά την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και την συνεπακόλουθη διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας ως οργανισμού Σοβιετικού δορυφόρου, ερχόταν φυσιολογικώ τω τρόπω και η αυτοδιάλυση της Βορειοατλαντικής συμμαχίας.

Άλλωστε δεν χωρά αμφιβολία ότι ο λόγος της δημιουργίας, της ύπαρξης του ΝΑΤΟ ήταν η ανάσχεση της Σοβιετικής επέκτασης στην Ευρωπαϊκή ήπειρο μετά την επιτυχή επέλαση του Κόκκινου Στρατού στην Κεντροανατολική Ευρώπη στην εκπνοή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου με αποκορύφωμα την κατάληψη του Βερολίνου τον Μάη του 1945 και την συνθηκολόγηση της Ναζιστικής Γερμανίας.

Το πολιτικοστρατιωτικό ισοζύγιο της εκάστοτε συγκυρίας εξηγεί εν πολλοίς και την σύμπηξη στρατιωτικών συμμαχιών και πολυμερών οργανισμών συνασπισμών. Να υπενθυμίσουμε εδώ ότι η ληξιαρχική πράξη γέννησης του Βορειοατλαντικού Συμφώνου – γνωστού παγκοσμίως με το αγγλικό ακρωνύμιο, του γνωστού ΝΑΤΟ –  έγινε τον Απρίλη του 1949 στην Washington με δώδεκα αρχικά συμβαλλόμενα κράτη μέλη. Πέραν του διδύμου της Αγγλοσαξονικής ηγεσίας του οργανισμού (ΗΠΑ και ΗΒ) υπήρξαν δέκα ακόμη συνοδοιπόροι της Δυτικής Ευρώπης (να σημειώσουμε εδώ ότι Ελλάδα και Τουρκία δεν ήταν μέσα στα ιδρυτικά ΝΑΤΟϊκά μέλη – και οι δύο χώρες εισχώρησαν τρία χρόνια αργότερα το 1952).

Τρία χρόνια προ της εναρκτήριας συνόδου του ΝΑΤΟ στην Ουάσιγκτον είχε προηγηθεί σε Αμερικανικό και πάλιν έδαφος (στο κολλέγιο Westminster στην μικρή πόλη Φούλτον της Πολιτείας  Μισούρι) τον Μάρτη του 1946 ο περιβόητος λόγος του Winston Churchill (ο οποίος, ας σημειώσουμε είχε χάσει τις εκλογές στην χώρα του τον προηγούμενο χρόνο). Ο Βρετανός νικητής του Β’ ΠΠ και ηττημένος στις εκλογές στην χώρα του, αποκάλεσε το υπό σοβιετικό έλεγχο τμήμα της απελευθερωμένης Ευρώπης ‘σιδηρούν παραπέτασμα’ (iron curtain). Συγκεκριμένα είχε δηλώσει ο εβδομηντάχρονος τότε Churchill:

Από το Στετίνο στη Βαλτική έως την Τεργέστη στην Αδριατική Θάλασσα ένα σιδηρούν παραπέτασμα πέφτει πάνω στην ήπειρο. Πίσω από τη γραμμή αυτή βρίσκονται όλες οι πρωτεύουσες των παλαιών κρατών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης — Βαρσοβία, Ανατολικό Βερολίνο, Πράγα, Βουδαπέστη, Βελιγράδι, Βουκουρέστι και Σόφια. Όλες αυτές οι φημισμένες πόλεις και οι πληθυσμοί που τις περιβάλλουν, βρίσκονται σε αυτό που πρέπει να ονομάσω σοβιετική σφαίρα. […] Τα κομμουνιστικά κόμματα, που ήταν πολύ μικρά σε αυτές τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, έχουν καταλάβει εξέχουσα θέση και δύναμη δυσανάλογη με την αριθμητική τους ισχύ και αποσκοπούν στο να επιβάλουν παντού τον ολοκληρωτικό τους έλεγχο.

Άνκαι αρχικά η Αμερικανική πολιτική ηγεσία ήταν επιφυλακτική μέχρι εχθρική στην αψή και επικριτική αναφορά του Γουίνστον Τσώρτσιλ για τις μεθόδους και μεθοδεύσεις των Σοβιετικών για την κατάληψη της ηγεσίας στα υπό κατοχή (ή κατά άλλους απελευθερωμένα) εδάφη τους ο λόγος καταπέλτης του, προλείανε το έδαφος και έθεσε την ιδεολογική βάση πάνω στην οποία θα κτιζόταν η Βορειοατλαντική συμμαχία.

1955 Έτος Σταθμός:

Α. Το Πολιτικό Μέλλον της Διαμελισμένης Γερμανίας Μήλον της Έριδος μεταξύ των μέχρι πρότινος Συμμάχων.  Η Ομοσπονδιακή Γερμανία Μέλος του ΝΑΤΟ

Β. Η ΕΣΣΔ Ιδρύει το Σύμφωνο της Βαρσοβίας

Φτάνουμε στο 1955, έτος όξυνσης του Ψυχρού Πολέμου. Οι πρώην συμμάχων με αποφασιστικά βήματα αποξενώνονται σε δύο αντιπαρασσόμενα στρατόπεδα. Πρώτον, το μεγαλύτερο μέρος της ηττημένης και διαμελισμένης Γερμανίας, δηλαδή η Ομοσπονδιακή Δυτική Γερμανία εισχωρεί στο ΝΑΤΟ ρυμουλκούμενη από τους Αγγλοσάξωνες Ατλαντιστές. Αμερικανικά στρατεύματα και βαρύς οπλισμός βρίσκονται μέχρι και σήμερα στο έδαφος της.

Με αλλεπάλληλες επεκτάσεις το ΝΑΤΟ έφθασε σήμερα να αριθμεί τριάντα κράτη-μέλη – αναλυτικότερα πιο κάτω η ΝΑΤΟϊκή επέκταση και την σημασία της.

Οι Σοβιετικοί υπό την ηγεσία του Γεωργιανού Ιωσήφ Στάλιν απάντησαν στον Ευρωατλαντικό συνασπισμό με καθυστέρηση έξι χρόνων: Στις 14 του Μάη το 1955 δημιουργείται το Σύμφωνο της Βαρσοβίας. Κράτη μέλη του, πλην της καθοδηγούσας ΕΣΣΔ, η Πολωνία όπου και η υπογραφή της ιδρυτικής πράξης, η Αλβανία, η Τσεχοσλοβακία, η Ουγγαρία, η Ρουμανία, η Βουλγαρία και η Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας.

[Την ίδια χρονιά στην μικρή αλλά γεωστρατηγικά τοποθετημένη μας Κύπρο, ο Γεώργιος Γρίβας ξεκινά με τις ευλογίες του Μακαρίου τον ένοπλο της ΕΟΚΑ ενώ ο Νίκος Ζαχαριάδης, εξόριστος ηγέτης του ΚΚΕ στο παραπέτασμα, τον καταγγέλλει ως όργανο των Άγγλων]

Για την Ευρωπαϊκή Αρχιτεκτονική Ασφάλειας το 1955 είναι έτος σημαδιακό. Η Δυτική Γερμανία προσχωρεί στο ΝΑΤΟ. Η σημασία, η δυναμική και οι προεκτάσεις της εξέλιξης αυτής θα έρθουν στην επιφάνεια ένα τεταρτο του αιώνα μετά, με την κατάρρευση του τείχους του Βερολίνου και την απορρόφηση της εξασθενημένης Ανατολικής Γερμανίας από την ακμάζουσα Δυτική.

Τέλος Ψυχρού Πολέμου; Τέλος της Ιστορίας;

Με την αυγή της τελευταίας δεκαετίας της περασμένης χιλιετίας (στα χρόνια 1989-90-91) κοσμοϊστορικά γεγονότα συντελούνται στον Ευρωσιατικό γεωπολιτικό χώρο, γεγονότα τα οποία θα αποβούν μοιραία και θα οδηγήσουν στην σημερινή τραγική κατάρρευση της Αρχιτεκτονικής Ασφάλειας της Ευρασίας:

Α. Πτώση του Τείχους του Βερολίνου – Επανένωση της Γερμανίας

Β. Οικονομική Κατάρρευση και Διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης – Διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας.

Όπως είδαμε πιο πάνω όταν οι Ευρω-ατλαντιστές ρυμούλκησαν και την Δυτική Γερμανία στο στρατόπεδο τους, η Μόσχα απάντησε με την σύμπηξη μετώπου ανάσχεσης της Αμερικανοβρετανικής επιρροής με το Σύμφωνο της Βαρσοβίας. Η ισορροπία των τρόμου των εξοπλιστικών ανταγωνισμών κράτησε όσο μπορούσε να αντέξει οικονομικά η ΕΣΣΔ. Το 1990 είναι ήδη βαθειά χρεωκοπημένη. Η ανθούσα Δυτική Γερμανία πληρώνει την Μόσχα εκατοντάδες εκατομμύρια γερμανικά μάρκα για να μπορέσει η τελευταία να επαναπατρίσει και να επανεντάξει 600,000 στρατιωτικούς με τις οικογένειες, οι οποίοι στάθμευαν στην Ανατολική Γερμανία.

Η Απειλή Εξουδετερώνεται, οι Συμμαχίες Διαλύονται

Ο Thomas Hobbes, πολιτικός φιλόσοφος, σημείωσε ήδη τρεις αιώνες πριν, ότι οι συμμαχίες διαλύονται μετά την εξαφάνιση της απειλής για την αντιμετώπιση της οποίας συμπήχθηκαν. Αυτό άλλωστε συναίβει με την Μεγάλη Συμμαχία μεταξύ των ΗΠΑ, του ΗΒ και της ΕΣΣΔ όταν νικήθηκε η Ναζιστική Γερμανία το 1945. Με βάση αυτή την απλή λογική θα έπρεπε και το ΝΑΤΟ να ακολουθήσει την ίδια πορεία της διάλυσης μιας και το αντίπαλο στρατόπεδο διαλύθηκε και ο Σοβιετικός κίνδυνος εξέλιπε.

Αρκετοί νοήμονες Αμερικανοί βετεράνοι διπλωμάτες τάχθηκαν σφόδρα ενάντια στην προκλητική ενδυνάμωση και τις αλλεπάλληλη επέκταση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς. Κορυφαία φυσιογνωμία αυτής της σχολής σκέψης – η οποία και εκ των πραγμάτων δικαιώνεται – ο Geοrge F. Kennan (1904-2005: ο εμπειρότατος αυτός διπλωμάτης έζησε 101 χρόνια), για πολλά χρόνια Αμερικανός πρέσβης στη Μόσχα. Συγγραφέας του περιβόητου μακροσκελούς τηλεγραφήματος, ο Kennan ήταν ο θεωρητικός και ο αρχιτέκτονας της πολιτικής ανάσχεσης της ΕΣΣΔ κατά την κορύφωση του Ψυχρού Πολέμου. Πίστευε, δηλαδή, τότε το 1946, ότι η σύγκρουση με την Σοβιετική Ένωση ήταν αναπόφευκτη και ότι οι ΗΠΑ όφειλαν να είναι σταθερές στην επιλογή της ανάσχεσης της.

Όπως όλοι οι έξυπνοι άνθρωποι έτσι και ο Kennan αναθεώρησε τις απόψεις του μετά την κοσμογονική αλλαγή της διάλυσης της ΕΣΣΔ και του Συμφώνου της Βαρσοβίας. Έτσι, σε ένα καθόλα προφητικό άρθρο του στους New York Times τo 1997, όταν δηλαδή η Δύση είχε γονατίσει την Ρωσία, προειδοποίησε:Η επέκταση του ΝΑΤΟ θα ήταν το πιο μοιραίο λάθος στην αμερικανική πολιτική σε ολόκληρη τη μεταψυχροπολεμική εποχή … θα πυροδοτούσε εθνικιστικές, αντιδυτικές και μιλιταριστικές τάσεις στη ρωσική κοινή γνώμη …Θα είχε αρνητικό αντίκτυπο στην εξέλιξη ενός δημοκρατικού καθεστώτος στη Ρωσία … Θα αποτελούσε παλινδρόμηση στο ψυχροπολεμικό κλίμα στις σχέσεις Ανατολής-Δύσης και θα εξωθούσε τη ρωσική εξωτερική πολιτική σε κατευθύνσεις που αναμφίβολα δεν είναι της αρεσκείας μας. Ο George Kennan πολύ εύστοχα τιτλοφόρησε το άρθρο του Ένα Μοιραίο Λάθος.Το Μοιραίο Λάθος της Αχαλίνωτης Επέκτασης του ΝΑΤΟ Δυστυχώς το μοιραίο λάθος, το τραγικό σφάλμα διαπράχθηκε:Ακολούθησαν απανωτά κύματα καθολικής επεκτάσεως της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας με εμπλουτισμό της δύναμης πυρός της με νέα κράτη μέλη και νέες αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στα εδάφη τους. Συνολικά όλα τα πρώην κράτη μέλη, πλην της Ρωσίας, του διαλυθέντος Συμφώνου της Βαρσοβίας ενετάχθησαν στο ΝΑΤΟ! Προσχώρησαν επίσης όλες ανεξαιρέτως οι πρώην Σοβιετικές Βαλτικές Δημοκρατίες όπως επίσης και μια σειρά από Βαλκανικά κράτη της πρώην Γιουγκοσλαβίας.

Ας δούμε παρακάτω με χρονολογική σειρά την ιλιγγιώδη επέκταση του ΝΑΤΟ με νέα κράτη-μέλη:

1952 (18^η Φλεβάρη) 1η επέκταση: Ελλάδα – Τουρκία

1955 (9^η Μάη) 2^η και ιδιαιτέρως σημαντική επέκταση: Δυτική Γερμανία (το Σάαρλαντ το 1957)

1982 (30^η Μάη) 3η επέκταση: Ισπανία

1990 (3 Οκτώβρη) 4^η επέκταση με την προσθήκη της Ανατολικής Γερμανίας

1999 (12 Μάρτη) 5η επέκταση: Πολωνία, Ουγγαρία, Τσεχία

2004 (29 Μάρτη) 6η επέκταση: Σλοβακία, Σλοβενία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Εσθονία, Λιθουανία, Λεττονία

2009 (1^η Απρίλη) 7η επέκταση: Αλβανία, Κροατία

2017 (5^η Ιούνη) 8η επέκταση: Μαυροβούνιο

2020 (27^η Μάρτη)  9η επέκταση: Βόρεια Μακεδονία

Όπως είναι φυσικό αυτή η αέναη επέκταση του ΝΑΤΟ προς τα Βαλκάνια και προς ανατολάς βρίσκει σφόδρα αντίθετη την ηγεσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας η οποία εκλαμβάνει την ακράτητη αυτή επέκταση, η οποία άγγιξε ήδη από την πρώτη δεκαετία τα δυτικά σύνορα της, ως σοβαρή απειλή. Ιδιαίτερα όταν η ένταξη των Βαλτικών χωρών συνεπάγεται την μόνιμη εγκατάσταση Αμερικανικών στρατευμάτων και προηγμένων οπλικών συστημάτων στις νεοφώτιστες νεο-Νατοϊκές αυτές χώρες. Το ίδιο ισχύει για τις μεσαίου μεγέθους επίσης Νεο-Νατοϊκές χώρες των Ανατολικών Βαλκανίων: Βουλγαρία και Ρουμανία αλλά και των Δυτικών Βαλκανίων: Αλβανία, Κροατία, Μαυροβούνιο μαζί με το νεοπαγές κρατίδιο της Βόρειας Μακεδονίας.

Η Ρωσική ηγεσία κατέστησε επανειλημμένα σαφές προς την Δύση ότι θεωρεί την ασφάλεια της Ρωσικής Ομοσπονδίας να απειλείται από την εγκαθίδρυση όλο και περισσοτέρων Αμερικανονατοϊκών βάσεων στα κράσπεδα των δυτικών της συνόρων.

Κατά αναλογίαν σκεφθείτε ποια θα ήταν η αντίδραση των ΗΠΑ αν η Ρωσική Ομοσπονδία επέκτεινε την στρατιωτική της παρουσία ανά το παγκόσμιο με νέες βάσεις στο Μεξικό, την Βενεζουέλα, την Κούβα, χώρες γειτνιάζουσες με τις ΗΠΑ.

Στην τελευταία, στην Κούβα δηλαδή, πήραμε μία γεύση της Αμερικανικής έντονης αντίδρασης το 1962 με την κρίση των πυραύλων η οποία έφερε τον πλανήτη στα πρόθυρα ενός πυρηνικού εφιάλτη και την αποτυχημένη αμερικανική εισβολή στον κόλπο των Χοίρων η οποία αποσκοπούσε στην ανατροπή του καθεστώτος Κάστρο.

Το βαθύτερο αίτιο της πυραυλικής κρίσης της Κούβας, η οποία κράτησε για 34 μέρες 16 Οκτωβρίου μέχρι 20 Νοεμβρίου το 1962, ήταν όχι άσχετο με το τωρινό αίτιο της σημερινής κρίσης στην Ουκρανία, η εγκατάσταση Αμερικανικών πυραύλων Jupiter στην Τουρκία οι οποίοι στόχευαν την ΕΣΣΔ. Η τελευταία προχώρησε σε συμφωνία με το καθεστώς Κάστρο για την εγκατάσταση Σοβιετικών πυραύλων στο Κουβανικό έδαφος. Τελικά μια μυστική συμφωνία αμοιβαίας απόσυρσης απεσώβησε τον κίνδυνο σύρραξης. Οι Σοβιετικοί δεν εγκατέστησαν τους πυραύλους, οι οποίοι ήταν καθ΄οδόν για το νησί της Καραϊβικής, ενώ οι Αμερικανοί απέσυραν τους πυραύλους Jupiter από την Τουρκία τον Απρίλιο του 1963.

Δια Ταύτα

Μια συμφωνία για διέξοδο από την παρούσα σοβαρή κρίσιμη κατάσταση για το μέλλον της ανθρωπότητας, θα πρέπει να περιλαμβάνει τα ακόλουθα:

1. Άμεση κατάπαυση του πυρός.
2. Την πλήρη απόσυρση από το σημερινό έδαφος της Ουκρανίας όλων των ξένων στρατιωτικών δυνάμεων και ξένων στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
3. Την αναγνώριση της αυτονομίας της περιοχής του Ντονμπάς εντός της Ουκρανίας όσον αφορά την τοπική αυτοδιοίκηση και τη γλωσσική ταυτότητα.
4. Την αναγνώριση της Κριμαίας ως τμήματος της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Δύο δημοψηφίσματα στην Κριμαία υποστήριξαν την επανένταξη στη Ρωσική Ομοσπονδία.
5. Την ελεύθερη διακίνηση των ανθρώπων πέρα ​​από τα σύνορα της Ουκρανίας με τη Ρωσία και άλλες χώρες.
6. Άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας με την έναρξη της αποχώρησης των Ρωσικών στρατευμάτων από την Ουκρανία. Οι οικονομικές κυρώσεις έχουν πολύ αρνητικές συνέπειες όχι μόνο για τη χώρα που υφίσταται κυρώσεις αλλά σε παγκόσμιο επίπεδο.
7. Μια ξεκάθαρη συμφωνία η οποία θα διασφαλίζει το ουδέτερο καθεστώς της Ουκρανίας. Ειδικότερα, πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η Ουκρανία δεν θα επιδιώξει την ένταξη στο ΝΑΤΟ. Με άλλα λόγια, θέσπιση μιας πολυμερούς συνθήκης διεθνών διαβεβαιώσεων ασφαλείας ως προς το ουδέτερο καθεστώς της Ουκρανίας ταυτόχρονα με εφαρμόσιμες εγγυήσεις για την ασφάλεια και ευημερία των κατοίκων του Ντονμπάς.
8. Ολοκληρωμένο πρόγραμμα οικονομικής ανάπτυξης και ανοικοδόμησης της Ουκρανίας – δηλαδή με άλλα λόγια η Δύση, η οποία ελέγχει το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα θα πρέπει να τερματίσει τις αποστολές οπλισμού και να στρέψει την προσοχή της στην παροχή οικονομικής βοήθειας αντί στρατιωτικής.
9. Με την έναρξη της εφαρμογής των ως άνω μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης στην χώρα θα πρέπει να υπάρξουν νέες διαπραγματεύσεις για τη Νέα Ευρωπαϊκή Αρχιτεκτονική Ασφάλειας που θα βασίζεται σε μια αδιαίρετη ασφάλεια για όλα τα συμβαλλόμενα μέρη.

Η σημερινή κρίση στην Ουκρανία με την Ρωσική επέμβαση έφερε στο προσκήνιο την παντελή έλλειψη βιώσιμης Αρχιτεκτονικής Ασφάλειας στον γεωπολιτικό χώρο της Ευρασίας.

Κανένας πολυμερής διεθνής οργανισμός δεν αποδίδει τα δέοντα. Τραγική φιγούρα στην παρούσα εμπόλεμη κατάσταση ο ΟΑΣΕ, Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Συνεργασία στην Ευρώπη, με τα 57 συμμετέχοντα κράτη της Ευρασίας, ο οποίος απέτυχε να αποσοβήσει ή και να περιορίσει την σύρραξη παρά την παρουσία πολυάριθμης Ειδικής Αποστολής Επιτήρησης κατά την επταετία της υποβόσκουσας κρίσης στην ρωσόφωνη Ανατολική Ουκρανία. (Δυστυχώς μετά την αποχώρηση των Αμερικανών και Καναδών μελών της Ειδικής Αποστολής, οι υπόλοιποι παρατηρητές της Αποστολής κατέφυγαν για λόγους ασφαλείας στο Ροστόβ της Ρωσίας).

Η ασφάλεια δεν μπορεί παρά να είναι καθολική και αδιαίρετη για το σύνολο της Ευρασίας από την Λισσαβώνα μέχρι το Βλαδιβοστόκ. Δεν νοείται βιώσιμη αρχιτεκτονική ασφάλειας αν η ασφάλεια ενός κράτους, μιας εθνικής πληθυσμιακής κοινότητας προκαλεί ανασφάλεια σε μια άλλη.

(Το κείμενο αποτελεί διασκευή ομιλίας σε διαδικτυακή συζήτηση την οποία διοργάνωσε το Πανεπιστήμιο Frederick Λευκωσίας την Τετάρτη 16 Μαρτίου 2022 – 18:00 – 21:00)

International news agencies reported that at least ninety Afghan civilians and thirteen American soldiers were killed in the two explosions outside Kabul airport. Video shot by Afghan journalists showed dozens of bodies strewn around a canal on the edge of the airport. The death toll may rise as dozens of severely wounded have been hospitalized. ISIS, the English acronym for the Islamic State (Daesh), took responsibility for the double attack, claiming that one of its suicide bombers targeted “translators and collaborators with the American army”. Surely, the jihadists target ‘collaborators of the West’, however they kill indiscriminately. The severity of the situation prompted Antonio Guterres, the UN Secretary General, to express his ‘grave concern’ and to call an emergency meeting of the Security Council.

What is really worrying is the prospect of more deadly terrorist attacks. U.S. commanders are on alert for more attacks by ISIS, including possibly rockets or vehicle-borne bombs targeting the airport, where Western powers’ hectic evacuation operations have been forced to come to halt. General Frank McKenzie, head of U.S. Central Command, appeared apologetic in saying that ‘some intelligence is being shared with the Taliban’ which led him to believe that the latter ‘thwarted some of the [Daesh-planned] attacks’. In other words, at this dire juncture, the US military intelligence is engaged in an operation of damage control. A horrified and distressed American President vowed for revenge saying: “We will not forgive. We will not forget. We will hunt you down and make you pay.” Joe Biden has already ordered the Pentagon to draft operational plans on how to strike ISIS-K, the ISIS affiliate which claimed responsibility for the carnage at Kabul airport.

But is it not too little too late? Any lessons learnt from the most costly and deadly US foreign and security policy operation in the 21^st century? The numbers speak volumes. The twenty-year long American ‘War on Terror’ in Afghanistan has had mind-boggling costs and huge negative results as the new carnage adds up to an already abominable record. The figures in economic cost and human suffering and loss of life (published in Forbes) are phenomenal!

The US spent a total of two trillion dollars on the two decades long war terror. This figure translates to $300 million per day or $50,000 per Afghan citizen – in a country with a population of forty million people. American governments have been financing this war on loans. Researchers at Brown University, Providence, Rhode Island, have calculated that $500 million in interest has already been paid. Their estimate is that by 2050, the interest cost on the Afghan War debt alone will reach $6.5 trillion, equivalent to $20,000 for every US citizen.

About $800 billion related to direct war fighting costs. In addition, Washington spent $750 million per year for Afghan soldiers’ salaries.

Furthermore, eighty-five billion dollars were spent on training the Afghan military and security forces. The latter folded and surrendered to the Taliban in the weeks following the closure of the Bagram US Air Force Base in July. The closure of this important airbase effectively signaled the beginning of the end of the US-backed regime in Afghanistan: Afghan government armed forces could no longer count on decisive US air support to win the battle against the Taliban.

In comparative terms, as we are speaking about the world’s leading military power but also the world’s leader in corporate capitalism, let us remark that successive American administrations from George Bush to Joe Biden have spent more on the failed attempt to defeat the Taliban than the net wealth of Jeff Bezos (Amazon owner), Elon Musk (Tesla), Bill Gates (Microsoft) and the thirty richest billionaires in the US.

Sadly, the human cost of the War on Terror Operation is also phenomenally high: 47,000 Afghan civilian deaths; 69,000 Afghan security forces deaths 3,500 Coalition troops died of which 2,500 American military personnel; 4,000 US contractors’ deaths; 51,000 is the estimate of deaths of opposition fighters.

Moreover, three hundred billion dollars is the cost so far for medical treatment of about 20,000 wounded American soldiers and civilians. As one can imagine, this medical care cost is expected to shoot up to $500 billion in the years to come.

All in all, the Afghanistan affair amounts to a debacle: a huge failure of US foreign policy burdened with huge costs that American people will still be paying for years to come…

Indicatively, total final energy consumption is forecast to double in Turkey by year 2050. This is the EnerOutlook forecast based on sustained economic development of emerging economies which takes into account the effect of global warming (such a scenario is compatible with a global temperature rise of between three to four degrees Celsius).

To address the problem of increasing domestic energy demand, Ankara has been actively pursuing nuclear energy to lessen its high dependency on energy imports. Consequently, in May 2010, Russia and Turkey signed a Cooperation Agreement, under which Rosatom State Cooperation has since been constructing the Akkuyu Nuclear Power Plant. This NPP will eventually contain four reactors with a combined capacity of 4800 MW. Other nuclear power projects in Sinop, Black Sea region and the Eastern Thrace region remain in the planning stages.

Construction of the Akkuyu NPP begun in December 2017. Its final cost is expected to rise over 20 billion USD – roughly equivalent to the size of Cyprus’ economic output in 2020. The first reactor is expected to become operational in 2023, the year that marks the centenary anniversary of the Republic of Turkey. No doubt, Erdogan’s government is planning festivities for this significant event, to boost its plunging popularity.

Despite serious concerns about the safety of the Akkuyu NPP, located as it is, in the high seismic activity region of Mersin, construction continuous. Every consecutive year in the following three years (2024-26) will see a new reactor coming into operation.

The first controversy over the impact of this huge nuclear power project on the environment appeared already six years ago: on 12 January 2015, it was reported that the signatures of specialists on a Turkish government-sanctioned environmental impact report had been forged. The appointed specialists had resigned six months prior to its submission, and the contracting company had then made unilateral changes to the report. Naturally so, this revelation sparked protest within the Turkish Cypriot community. The proximity of the prospective Akkuyu Nuclear Power Plant to our island could not be lightheartedly ignored. This powerful NPP will operate at about 110 kms from Lefkosia. In the context of an unexpected nuclear accident caused by an earthquake or otherwise, North or South Cyprus becomes immaterial. A fatal nuclear accident carries the danger of overwhelming both parts of the island.

In this respect, it is vital that the leaderships of both Greek and Turkish Cypriots stand in unison: the Eastern Mediterranean environment and its protection is a common cause. More so as Ankara exhibits a mixed approach, to say the least, towards international legal instruments on nuclear safety: Whereas Turkey signed up to the Convention on Nuclear Safety which entered into force 24 October 1996, it has not done the same with the Joint Convention on the Safety of Spent Fuel Management and on the Safety of Radioactive Waste Management which entered into force 18 June 2001.

Two years back, in September 2019, Ankara first raised the issue of Kashmir at the United Nations General Assembly. What prompted Ankara to do so?

Since the British colonialists’ withdrawal and the partition of the Indian subcontinent in two states in 1947, part of Kashmir has stayed under Indian sovereignty. New Delhi had granted autonomy and a special status to the predominantly Muslim populated Kashmir. (In 2003, the percentage of Muslims in the Kashmir Valley was 95 percent and those of Hindus four percent). However, in August 2019, India passed a constitutional amendment revoking the special status and autonomy for Indian-administered Kashmir and absorbed it into the country’s governance mainstream. Since then, tensions with Pakistan remained high. (Note the parallel with Makarios’ failed attempt in 1963 to strip the Turkish Cypriot Muslim minority from its prerogatives through a raft of sweeping amendments of thirteen articles of the Republic of Cyprus constitution). Within a month after the Indians devested the Kashmiris of their autonomy, Ankara raises the issue at the foremost international forum.

Nine months later, on the 17^th of June 2020, the United Nations General Assembly elects Volkan Bozkir of Turkey, as President of its seventy-fifth session (Sep 2020 – Sep 2021). The seventy-year-old Volkan Bozkır is a veteran diplomat and politician. He served as Minister for European Union Affairs from November 2015 to May 2016 and previously held the same office from August 2014 to August 2015.

At the heels of his UNGA top job election – the first ever Turkish national to strike such a success – Volkan Bozkir visited Pakistan (August 2020). The following year, he paid a second three day long visit to Islamabad (26-28 May 2021) as president of the UNGA.

Erdoğan himself visited Pakistan in February 2020. Addressing the parliament in Islamabad, the Turkish president said the Kashmir issue was as important to Turkey as it was to Pakistan, recalling the help of the Pakistani people during Turkey’s War of Independence and stating that Kashmir would now be the same for Turks.

According to recent Indian intelligence reports the Turkish government has been trying to radicalize Indian Muslims and recruit fundamentalists. “Fronts for the Turkish government or the outfits it supports – some of them directly linked to Erdogan and his family – appeared to have made deeper inroads in India than assessed earlier,” the Hindustan Times reported. Much of the effort is directed via Turkish state media, educational institutes, the nonprofit sector, the NGOs.

The Indian daily reports that “Turkey has been providing lucrative scholarships and running exchange programmes for Indian Kashmiri and Muslim students to study in Turkey through state-sponsored NGOs. Once the students land in Turkey, they are approached and taken over by the Pakistan proxies operating there.” Moreover, Indians “who serve Ankara’s agenda are being sent to Turkey by the embassy on exposure trips and encouraged to speak against India.”

It is highly likely that the Turkish leadership in lending a helping hand to Pakistani claims on Kashmir is expecting the return of the favour by Islamabad on the Cyprus front. Indeed, in international diplomatic corridors, it is rumoured that Pakistan may well be the first country – save for Turkey itself – to establish formal diplomatic relations with the breakaway Turkish Cypriot state.

We need to guard against such a negative development as well as draw the necessary lessons learnt from our failed campaign to get our own top diplomat Andreas Mavroyiannis elected president of the UNGA five years ago in 2016. Though the vote was close – Mavroyiannis lost for only four votes – the fact that he lost to the candidate of Fiji, a light weight in international affairs (who would doubt that?) is telling.

Fast forward four years, we witness the Turks winning the top seat we failed to secure in the biggest global multilateral organization. Incidentally, second largest after the UN, inter-governmental organization, is the Organization of Islamic Cooperation (OIC), (formerly Organization of the Islamic Conference) where we do not even have a say whereas Turkey in tandem with Pakistan may exercise much more leverage …

Ο συνάδελφος αναλυτής Κώστας Βενιζέλος απηχώντας ομοίως την πιο πάνω θεώρηση των πραγμάτων, σε πρόσφατο άρθρο του στον «Φ» (24/7/2021), αναφέρεται σε πληροφορίες για επανασύσταση από την Κυπριακή κυβέρνηση δύο επιστροπών [μελετών] του 2007 για τις Βρετανικές Βάσεις. Τον Οκτώβρη του 2016, το άρθρο μας υπό τον τίτλο «Βρετανικές Βάσεις εκ Νέου στο Προσκήνιο» χαρακτήριζε την πολιτική μας απέναντι στις ΒΒ ‘περιστασιακή, αποσπασματική και ασπόνδυλη’. Πέντε σχεδόν χρόνια μετά, δυστυχώς, δικαιωνόμαστε. Θα επανέλθουμε με περισσότερα στοιχεία σε βάθος παρελθόντος χρόνου για την εγκαταληφθείσα διαπραγμάτευση με την Βρετανική κυβέρνηση. Για την ώρα παραθέτουμε το άρθρο του 2016 αυτούσιο:

«Θα έλεγε κανείς ότι η απασχόληση μας ως πολιτεία και δη πλήρες μέλος του ΟΗΕ και της ΕΕ με το θέμα των Βρετανικών Βάσεων (ΒΒ) είναι περιστασιακή, αποσπασματική και ασπόνδυλη. Αντικατοπτρίζει προφανώς τον τρόπο με τον οποίο χαράσσουμε ή ίσως δεν χαράσσουμε καν πολιτική, απλά αντιδρούμε περιστασιακά στις αυθαιρεσίες των όσων έχουν φροντίσει από δεκαετίες βάσει σχεδίου να διαμελίσουν αυτό τον τόπο για να τον κρατούν υπόδουλο προς εύκολη εξυπηρέτηση των συμφερόντων τους.

Έτσι και τώρα βρεθήκαμε για μια ακόμη φορά εν όψει μιας νέας αυθαιρεσίας των Βρετανών οι οποίοι αποφάσισαν και διέταξαν εν κρυπτώ την αποψίλωση του δασυλλίου Ξυλοφάγου επικαλούμενοι λόγους ασφάλειας λόγω παρακείμενου πεδίου βολής αλλά και πατώντας πάνω σε ασύγγνωστη, ανάρμοστη και βάναυση συμπεριφορά σε βάρος αθώων … πτηνών από μέρους μερίδας ασυνείδητων Κυπρίων αγροτών.

Το θέμα των ΒΒ εκτείνεται σε βάθος χρόνου εξηκονταετίας και επεχειρήθη από μέρους των Βρετανών να καταστεί περίπλοκο και δυσεπίλυτο μέσα από την Συνθήκη Εγκαθίδρυσης (ΣΕ) της Κυπριακής Δημοκρατίας (ΚΔ). Η ΣΕ είναι αυτή κάθε αυτή βεβαρημένη με πολλές σελίδες λεπτομερειακής κατοχύρωσης των δικαιωμάτων πρόσβασης, χρήσης (αν όχι και κατάχρησης) του εδάφους, εναερίου και θαλασσίου χώρου της ΚΔ τόσο εντός όσο και εκτός ΒΒ. (Η τελευταία αναφορά μας παραπέμπει στις διαβόητες περιοχές διακατοχής και άλλες εγκαταστάσεις οι οποίες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ΣΕ). Οι δεκάδες σελίδες των Παραρτημάτων της ΣΕ καθορίζουν με σαφή τρόπο αυτά τα δικαιώματα. Το ίδιο το κείμενο της ΣΕ στα δώδεκα του άρθρα δίνει το στίγμα της ύπαρξης της Συνθήκης ως διακρατικής συμφωνίας διασφάλισης της μονιμότητας της Βρετανικής στρατιωτικής παρουσίας επί της νήσου.

Η εξασφάλιση άτεγκτων όρων μόνιμης Βρετανικής στρατιωτικής παρουσίας στη νήσο μας γίνεται με ένα κεκαλυμμένο και ύπουλο θα έλεγε κανείς τρόπο. Από την μια αναφέρεται στην ΣΕ ότι δεν είναι πρόθεση του Ηνωμένου Βασιλείου να ιδρύσει ‘κράτος εν κράτει’ έχοντας εξασφαλίσει την παρουσία των Βάσεων του στο διηνεκές. Από την άλλη όμως, η δεδηλωμένη άρνηση τέτοιας πρόθεσης αυτομάτως αναιρείται από την φύση και την δομή την οποία οι Βρετανοί επιδίωξαν να δώσουν στις Βάσεις τους. Τις ονόμασαν και τις δόμησαν ως ‘κυρίαρχες’. Ο όρος ‘κυρίαρχος’ αποδίδεται μόνο σε κρατικές οντότητες. Αν και κατά το γράμμα της ΣΕ οι ΒΒ δεν αποτελούν κράτος, επιδιώκεται κατ’ ουσίαν, να είναι μέσα από την λειτουργία μιας ολοκληρωμένης κρατικής διοίκησης η οποία εμπερικλείεται στην όλη δομή της ούτω καλούμενης Διοίκησης των Κυριάρχων Περιοχών Βάσεων – ΔΚΠΒ.

Έτσι η ‘ΔΚΠΒ’ διαθέτει Πολιτικό Διοικητή (πέραν του Στρατιωτικού), Αστυνομία, Δικαστήρια, Ακτοφυλακή και Τελωνεία. Δεν διαθέτει, βέβαια, Υπουργικό Συμβούλιο διότι υπεύθυνη για την χάραξη πολιτικής είναι η κυβέρνηση του Λονδίνου και οι καθ’ ύλην αρμόδιοι Υπουργοί της, ‘Αμυνας και Εξωτερικών. Μολαταύτα γίνεται αντιληπτό ότι οι Βρετανοί δια της εγκαθιδρύσεως καθορισμένων Περιοχών Βάσεων, από το 1959 και έκτοτε, έχουν προσδώσει και διατηρήσει απαράλλακτες κρατικές δομές στις Περιοχές των Βάσεων τους. Η ‘ΔΚΠΒ’ είναι δηλαδή στην πράξη προτεκτοράτο του Ηνωμένου Βασιλείου. Άλλωστε οι ίδιοι οι Βρετανοί ονομάζουν την διοίκηση αυτή και λοιπά άλλα απομεινάρια της άλλωτε κραταιάς τους Αυτοκρατορίας (δεκαεπτά στο σύνολο), ‘υπερπόντιες εξαρτώμενες περιοχές’.

Το ζήτημα των ηθικών, οικονομικών αλλά και ιστορικών ευθυνών των Βρετανών για το παραστράτημα από την οδό της εφαρμογής της γνήσιας αυτοδιάθεσης στην περίπτωση της Κύπρου είναι τεράστιο.

Στο παρών σύντομο σημείωμα αρκεί να αναφέρουμε ότι η πρόθεση των Βρετανών να συνδράμουν οικονομικά την ΚΔ ως αντίδωρο στην απρόσκοπτη λειτουργία των Βάσεων τους – η οποία κατά καιρούς μπορεί να μην συμπίπτει με τα καλώς νοούμενα Κυπριακά συμφέροντα –  έχει παραμείνει γράμμα κενό εδώ και πενήντα τρία χρόνια.

Καταλήγοντας να ευχαριστήσουμε την εφημερίδα Ο Φιλελεύθερος για την δημοσίευση των συντετμημένων αναλύσεων μας και να υπενθυμίσουμε ότι άρθρο της αρχισυνταξίας επί του θέματος, εννέα χρόνια πριν (Οκτώβριος 2007), υπό τον τίτλο Το Δεύτερο Μέτωπο Έχει Ήδη Ανοίξει κατέληγε με την εξής σοφή φράση: όπως υποδείξαμε πολλές φορές, δεν θα ανοίξουμε δεύτερο μέτωπο γιατί από δεκαετίες αυτό υπάρχει ως Βρετανική επιλογή.»